Mốc son trong trang sử vàng

Từ tháng 10/1945, thực dân Pháp mở rộng cuộc xâm lược xuống miền Tây Nam bộ. Chỉ với vũ khí thô sơ Quân - Dân nơi đây kiên cường đánh trả. Tiêu biểu là trận đánh diễn ra vào sáng ngày 12/11/1945 tại Cái Răng. Dưới sự chỉ huy của đồng chí Lê Bình, năm chiến sĩ Quốc gia Tự vệ Cuộc Cần Thơ phối hợp cùng Cộng hòa vệ binh và Dân quân du kích dũng cảm tập kích đồn Pháp giữa ban ngày. Từ sự kiện này đã khơi dậy khí thế kháng chiến của quần chúng Nhân dân, trong đó có ông Phạm Duy Khương, nguyên Trưởng Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Cần Thơ. Năm nay bước sang tuổi 97 nhưng ký ức về hào khí cách đây 80 năm vẫn vẹn nguyên; ông Khương đúc kết thành các vần thơ: “Đầu kháng chiến Lê Bình xung trận/Phất cao cờ vẫy gọi tiến lên/Bưng biền thành thị đua chen/Tầm vông xông tới rửa hờn ngàn thu”. Người cán bộ lão thành 78 năm tuổi Đảng tự hào nhớ lại: “Ta xóa bỏ chế độ cai trị, giành được chính quyền, Nhân dân được quyền làm chủ, nên khi thực dân Pháp quay lại xâm lược, thanh niên chúng tôi thời đó ai cũng nguyện xung phong theo cách mạng, chuẩn bị tầm vông, giáo mác sẵn sàng đánh giặc theo lời kêu gọi của Bác Hồ” .

Trận đánh tại Cái Răng do Anh hùng LLVT Nhân dân Lê Bình chỉ huy thời điểm đó sử dụng chiến thuật “Hóa trang kỳ tập”, tức là đánh bất ngờ bằng cách hóa trang. Lựa chọn thời điểm địch sơ hở, chủ quan nhất để tiếp cận tiêu diệt quân Pháp. Trận đánh gây tiếng vang khắp vùng, quân Pháp bị tiêu hao lực lượng, trong đó tên Đại úy Rouen bị trọng thương. PGS. TS Phạm Đức Thuận, Trưởng khoa Lịch sử, Đại học Cần Thơ trao đổi: “Chủ tịch Hồ Chí Minh đã biểu dương trận đánh, xem đây là minh chứng rõ nét cho khí phách và sức mạnh của lực lượng cách mạng miền Nam. Còn tên Rouen may mắn thoát chết đã viết trên Báo Nhân đạo (cơ quan ngôn luận của Pháp) mô tả người dân Việt Nam với những vũ khí thô sơ, sẵn sàng xông vào chiến đấu với các đạo quân lính Lê Dương. Điều đó khiến cho binh lính Pháp thấy đây là một đội quân chiến đấu vì chính nghĩa, sẵn sàng hy sinh vì dân tộc. Sau này khi nêu ra lý do thất bại có người đã nhận xét, người ta có thể đánh bại được một đạo quân chứ không thể đánh bại được một dân tộc. Điều đó khẳng định một lần nữa truyền thống bất khuất trong chống ngoại xâm của Nhân dân Nam bộ”.

Trong những năm tháng sục sôi tinh thần chiến đấu trước sự đàn áp của thực dân Pháp, Nhân dân Nam bộ đã hết lòng che chở cách mạng, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng. Là một trong những nhân chứng sống trong sự kiện Nam bộ kháng chiến, ông Nguyễn Tấn Phát, 103 tuổi, nguyên Phó Ban Tuyên giáo Tỉnh ủy Cần Thơ kể: “Dù hoạt động bí mật và gặp nhiều khó khăn do địch truy quét gắt gao nhưng chúng tôi luôn vận động Nhân dân ủng hộ quyết tâm kháng chiến của Trung ương Đảng; bí mật tuyên truyền Lời kêu gọi của Ủy ban Kháng chiến Nam bộ, thư Bác Hồ gửi…”. Tiến sĩ Nguyễn Ngọc Phúc, Phó Trưởng khoa Lịch sử Đảng, Học viện Chính trị khu vực IV nhận định: “Sức mạnh đoàn kết Quân - Dân chính là yếu tố then chốt bảo vệ chính quyền còn non trẻ ở Nam bộ lúc bấy giờ. 80 năm trôi qua nhưng tinh thần và bài học kinh nghiệm từ sự kiện Nam bộ kháng chiến vẫn còn nguyên giá trị, tiếp thêm động lực cho Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân ĐBSCL vững bước tiến vào kỷ nguyên mới”.

Sự kiện Nam bộ kháng chiến ngày 23/9/1945 không chỉ là một cuộc đấu tranh vũ trang chống ngoại xâm mà còn là biểu tượng bất diệt của chủ nghĩa anh hùng cách mạng, của ý chí thống nhất quốc gia và tinh thần “thà chết tự do hơn sống nô lệ”. Hào khí của Nam bộ kháng chiến được Bác Hồ tặng danh hiệu cao quý “Nam bộ là Thành đồng Tổ quốc”, đã khắc họa hình ảnh anh dũng, kiên cường. Và từ đó mãi là nguồn động lực to lớn, cổ vũ toàn dân tộc ta trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc./.