“Câu chuyện” về anh hùng Ba Tiền Phong

Dáng người gọn gàng, mái tóc bạc lưa thưa. Ánh mắt của Trung tướng, Anh hùng LLVT Nhân dân Huỳnh Tiền Phong, nguyên Tư lệnh Quân khu 9 sâu và tĩnh như con sông lớn sau mùa lũ, không dữ dội nhưng lắng lại phù sa của ký ức. Giọng nói trầm ấm đậm chất Nam bộ. Khi kể chuyện đánh giặc, ký ức chiến trường, có lúc ông lặng im rất lâu, ánh mắt hướng ra khoảng trống phía trước như đang gọi tên những người không trở về. Khoảnh khắc ấy, lịch sử dường như rời khỏi trang sách, bước xuống đời, ngồi đối diện tôi bằng xương bằng thịt.

Ông tên khai sinh Huỳnh Văn Đảng (Ba Đảng), sinh năm 1946, quê gốc Bến Tre, nơi hun đúc nên nhiều nhân cách lớn phục vụ cách mạng. Với Trung tướng Huỳnh Tiền Phong, lý tưởng cách mạng không đến từ những diễn ngôn lớn mà từ lòng yêu nước sục sôi khi chứng kiến làng xóm bị càn quét, người thân ngã xuống, quê hương bị địch giày xéo. Từ nhỏ, ông theo gia đình xuôi về định cư ở miệt Giá Rai (nay thuộc tỉnh Cà Mau) đến năm 1960 thoát ly theo cách mạng. Truyền thống quê hương hun đúc, khí chất hiên ngang, ông đến với cách mạng như một lẽ tự nhiên. Anh trai ông là Huỳnh Hoàng Hùng (Huỳnh Văn Xã) cũng sớm giác ngộ cách mạng, anh dũng hy sinh được Nhà nước truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVT Nhân dân năm 2005. Người em trai thứ 4 Huỳnh Thanh Dân tiếp bước, đến năm 1979, vì hoàn cảnh gia đình nên xin chuyển ngành.

Trong hồi ký của đời mình, ông lý giải nguồn gốc cái tên Huỳnh Tiền Phong - bí danh gắn bó suốt cuộc đời binh nghiệp. Năm 1963, khi làm nhiệm vụ bảo vệ Xã ủy, ông gan dạ dùng súng AK bắn thẳng vào trực thăng địch trong một trận càn. Đó cũng là trận chiến đầu đời. Sau trận đánh ấy, với bản lĩnh và sự quả cảm, ông được tổ chức giới thiệu tham gia lực lượng Đặc công. Khi làm hồ sơ, thấy tên Huỳnh Văn Đảng “hơi kêu”, cán bộ văn phòng Xã ủy gợi ý ông chọn một bí danh khác. Nhìn quanh căn phòng, bắt gặp cuốn sách mang tựa “Tiền Phong”, ông liền lấy làm bí danh theo cách mạng. Và cũng từ đó, cái tên Huỳnh Tiền Phong (Ba Tiền Phong) theo ông suốt những năm tháng hiên ngang đối mặt kẻ thù xâm lược.

Năm 1965, cái tên Ba Tiền Phong đã khiến quân địch khiếp sợ với trận đánh đồn Cả Rắn. Đây là trận đánh mà ông thường kể rất ngắn, như thể đó là một việc phải làm nhưng với Nhân dân địa phương, chiến công ấy trở thành câu chuyện lịch sử truyền miệng, mở đầu cho hàng trăm trận công đồn, vây bốt dưới tài thao lược của chỉ huy Ba Tiền Phong trên vùng căn cứ kháng chiến Cà Mau. Càng tham gia kháng chiến, ông càng trưởng thành. Cách đánh của ông không theo lối mòn, bởi có lúc ông chọn sự mạo hiểm, có lúc táo bạo dùng mưu chiếm đồn, thu vũ khí. Nhiều đồng đội viết về ông rằng: “Lắm khi tay không bắt giặc”. Qua 48 năm quân ngũ, từ đội viên du kích xã cho đến Tư lệnh Quân khu, ông đã chiến đấu, chỉ huy hàng trăm trận đánh lớn nhỏ. Riêng trong giai đoạn kháng chiến chống Mỹ, dấu ấn chỉ huy của ông thể hiện rõ các trận phục kích, tập kích, bao vây, công đồn, đả viện… Ông thẳng thắn: “Đánh công đồn mình thắng 60%; tập kích, đánh dã ngoại thắng 60%. Phục kích thắng 100%; bao vây đồn bốt thắng 100%. Bởi, mình đánh địch, địch cũng đâu tha mình. Nhưng mình đánh vì lý tưởng, vì mục tiêu trong sáng vì nước, vì dân, mình hơn địch ở chỗ đó. Cả thời gian đánh giặc tôi mang 13 vết thương. Giờ trong người tôi vẫn còn nhiều mảnh đạn nằm lại, nhưng mình cứ sống lạc quan”.

         Chiến trường nào, nhiệm vụ nào ông giữ vững quan điểm: “Có địch là đánh, một mình cũng đánh, một tổ cũng đánh, đánh cho đến khi giành thắng lợi”. Ông luôn nghiên cứu nắm chắc tình hình địch, tương quan lực lượng để tìm ra phương án, cách đánh phù hợp; vừa phát huy sở trường vừa tận dụng tối đa điểm yếu của địch. Đặc biệt là phải vận dụng linh hoạt nghệ thuật chiến tranh nhân dân vào từng điều kiện, hoàn cảnh cụ thể nhằm tối ưu hóa hiệu suất chiến đấu, hạn chế thương vong. Trong những câu chuyện kể, ông dành nhiều thời gian cho đồng đội sát cánh trên chiến hào hơn là nói về mình. Khi được hỏi về “vinh quang”, ông trả lời ngắn gọn: “Vinh quang là đất nước mình bình yên, dân mình có cuộc sống bình yên”. Câu nói mộc mạc nhưng chạm đến cốt lõi của tư tưởng Hồ Chí Minh: Độc lập, tự do, hạnh phúc của Nhân dân là mục tiêu tối thượng.

Thời gian in dấu trên tuổi tác nhưng khí chất của một vị tướng trong ông vẫn hiện rõ qua sự điềm tĩnh và ánh mắt. Ánh mắt của một vị tướng đã đi qua chiến tranh và mất mát nên khi nhìn hòa bình, không vội vàng, không tự mãn. Với ông, hòa bình là thành quả phải gìn giữ, không phải điều hiển nhiên. Nói về tương lai, ông nhấn mạnh thế trận quốc phòng toàn dân, sự gắn bó Quân - Dân và việc giữ vững biên cương bắt đầu từ lòng dân vững tin theo Đảng.

Rời cuộc gặp anh hùng Ba Tiền Phong, tôi như vừa bước ra khỏi một trang sử đang mở. Ý nghĩ về pho sử bằng chữ năm nào tan đi, nhường chỗ cho một con người bằng xương, bằng thịt. Và tôi hiểu: Có những nhân vật lịch sử sống trong ký ức Nhân dân đó là ông - Huỳnh Tiền Phong không chỉ là vị tướng kiên trung, Anh hùng LLVT nhân dân mà là một người chiến sĩ cách mạng nguyện chiến đấu vì độc lập. hòa bình của dân tộc. Ở tuổi tám mươi, ông nói về hiện tại và tương lai, bằng giọng trầm, chắc. Đó cũng chính là bản lĩnh của một vị anh hùng thời đại Hồ Chí Minh: Nói ít, làm nhiều; đi qua vinh quang mà không ở lại với hào quang.

Cuộc gặp gỡ ý nghĩa ấy nhắc chúng tôi một điều giản dị mà sâu sắc: Lịch sử không chỉ nằm trên trang sách. Lịch sử vẫn sống, vẫn thở và đang kể chuyện./.