
An Giang là tỉnh biên giới có vai trò chiến lược quan trọng, đường biên giới bộ trên 147 km, bờ biển dài 290 km và vùng biển rộng lớn lên đến 63.000 km². Đặc biệt, tỉnh có vùng biển tiếp giáp với Campuchia dài 16.000 km² cùng hệ thống 143 đảo lớn nhỏ, trong đó 43 đảo có dân cư sinh sống. Theo thống kê mới nhất, toàn tỉnh hiện có 9.816 tàu cá, một trong những đội tàu có số lượng lớn nhất cả nước. Lợi thế này mang lại tiềm năng kinh tế biển to lớn, tạo sinh kế cho hàng vạn lao động. Tuy nhiên, số lượng tàu thuyền lớn trong địa bàn vùng biển đặc thù cũng đặt ra những thách thức không nhỏ cho công tác quản lý, đặc biệt là trong việc ngăn chặn các hành vi khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU).
Xác định việc thay đổi thói quen và nhận thức của ngư dân là yếu tố cốt lõi, Ban Chỉ huy BĐBP An Giang đã đẩy mạnh công tác tuyên truyền bằng nhiều hình thức sáng tạo và gần gũi. Năm 2025, đơn vị tổ chức hơn 95.000 lượt tuyên truyền cho ngư dân. Những mô hình như “Tiếng loa biên phòng”, “Tổ tự quản tàu thuyền bến bãi an toàn” đã trở thành điểm tựa tin cậy, giúp đưa các quy định pháp luật về biển đảo, về IUU đến trực tiếp từng chủ tàu, từng thuyền viên. Không chỉ dừng lại ở các buổi họp tập trung, lực lượng biên phòng còn “gõ cửa” từng gia đình, gặp gỡ trên tàu để vận động ký cam kết. Các hình thức tuyên truyền trực quan như pano, áp phích, tờ rơi hay thậm chí là nhắn tin qua hệ thống quản lý tàu cá và điện thoại cá nhân của chủ tàu đã giúp thông tin được cập nhật liên tục, mọi lúc mọi nơi.

Nội dung tuyên truyền không chỉ tập trung vào các chế tài xử phạt mà còn nhấn mạnh vào quyền lợi lâu dài, khai thác đúng quy định chính là bảo vệ nguồn lợi thủy sản cho chính con cháu họ và là điều kiện tiên quyết để thủy sản Việt Nam vươn tầm thế giới. Song song với tuyên truyền, công tác quản lý hành chính và tuần tra thực địa được thực hiện với tinh thần “không có vùng cấm”. Đảng ủy - Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh đã cụ thể hóa các chỉ đạo của Chính phủ và Tỉnh ủy bằng 46 kế hoạch và 186 công điện, nghị quyết chuyên đề. Tại các trạm kiểm soát biên phòng, quy trình kiểm chứng hồ sơ được thực hiện nghiêm ngặt. 100% tàu cá khi xuất bến phải đảm bảo thủ tục giấy tờ và đặc biệt là thiết bị giám sát hành trình (VMS) phải hoạt động ổn định. Lực lượng biên phòng đã phối hợp chặt chẽ với Ban Quản lý Cảng cá để thống kê, giám sát từng lượt tàu ra vào, không để bất kỳ phương tiện không đủ điều kiện nào “lọt lưới”.
Trên biển, các lực lượng như Hải đội Biên phòng, Hải quân Vùng 5 và Cảnh sát biển Vùng 4 thường xuyên phối hợp tuần tra, nắm tình hình. Trong năm 2025, Hải đội DQTT tỉnh tổ chức 22 lượt tàu với trên 400 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia trực IUU. Sự hiện diện thường xuyên của các lực lượng chức năng không chỉ kịp thời phát hiện vi phạm mà còn là nguồn động viên, giúp ngư dân yên tâm vươn khơi bám biển hợp pháp.
Một đặc điểm nổi bật trong cách làm của Biên phòng An Giang là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa thực hiện nhiệm vụ và công tác an sinh xã hội. Thông qua các chương trình như “Nâng bước em tới trường”, “Con nuôi đồn biên phòng” hay “Đồng hành cùng ngư dân”, lực lượng biên phòng đã hỗ trợ kinh phí gần 8 tỷ đồng cho các hoạt động giúp Nhân dân trong thời gian qua. Những mái ấm cho người nghèo nơi biên giới hay những suất học bổng cho con em ngư dân không chỉ là sự hỗ trợ về vật chất mà còn thắt chặt thêm tình cảm Quân - Dân cá nước. Khi ngư dân tin yêu bộ đội, họ sẽ tự nguyện trở thành những “cột mốc sống”, những người tích cực nhất trong việc đấu tranh với các hành vi vi phạm IUU.
Dù đạt được nhiều kết quả khả quan nhưng cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn đang hiện hữu. Địa bàn vùng biển rộng với nhiều cửa sông, cửa rạch nhưng phương tiện tuần tra của các đồn biên phòng còn hạn chế, thiếu tàu lớn để bám trụ dài ngày trong điều kiện thời tiết xấu. Bên cạnh đó, thủ đoạn của một số đối tượng vi phạm ngày càng tinh vi như: Lợi dụng các đảo hoang, bãi ngang để xuất bến trái phép; cố tình tắt thiết bị VMS hoặc gửi thiết bị sang tàu khác nhằm qua mặt cơ quan chức năng. Áp lực mưu sinh cũng là một trong những nguyên nhân khiến một số chủ tàu liều lĩnh xâm phạm vùng biển nước ngoài vì lợi ích kinh tế trước mắt.
Thời gian tới, Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh An Giang tiếp tục quán triệt tinh thần quyết liệt, không lơ là. Đơn vị sẽ tập trung phối hợp với địa phương quản lý chặt chẽ số tàu cá “3 không” (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép); đồng thời, tham mưu các giải pháp hỗ trợ ngư dân chuyển đổi nghề nghiệp sang nuôi trồng thủy sản bền vững hoặc các ngành nghề dịch vụ biển khác.
Việc tháo gỡ “thẻ vàng” EC không phải là giải pháp mang tính đối phó mà là mục tiêu cốt lõi để thúc đẩy ngành thủy sản Việt Nam phát triển bền vững. Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự đồng lòng của ngư dân, tin rằng nghề cá An Giang nói riêng và Việt Nam nói chung sẽ sớm chuyển mình, hướng tới một tương lai minh bạch, trách nhiệm và bền vững./.


