Nhận thức "Tự chủ chiến lược về quốc phòng" qua bài viết của Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa

       Sự xuất hiện của các loại VKTB quân sự hiện đại làm thay đổi căn bản tổ chức Quân đội, hình thái, phương thức tiến hành chiến tranh,... đặc biệt là tác chiến không gian mạng, các thách thức an ninh phi truyền thống tiếp tục diễn biến ngày càng phức tạp. Tình hình trên đặt ra những yêu cầu, đòi hỏi phải nâng cao hơn nữa dự báo chiến lược làm nền tảng để chủ động định hướng tự chủ chiến lược về QP. Đây chính là điều kiện tiên quyết để bảo vệ Tổ quốc trong mọi tình huống. Tự chủ chiến lược về QP của Việt Nam rất toàn diện được xác định chủ thể lãnh đạo và quản lý là vai trò lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng đối với sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc. Nhà nước là chủ thể quản lý tập trung, thống nhất và tổ chức thực hiện, xây dựng nền quốc phòng theo quy định của pháp luật. Đây là những vấn đề về nguyên tắc bất di bất dịch, vừa là cơ sở chính trị - pháp lý bảo đảm cho quyền tự chủ chiến lược về QP của Việt Nam được xác định vững chắc, được tổ chức thực hiện từng bước hiệu quả thích ứng trong điều kiện mới.

     Trên cơ sở dự báo về chiến lược với những điều kiện khách quan và chủ quan, Đảng ta xác định chính sách QP mang tính chất hòa bình và tự vệ gắn chặt với mục tiêu giữ vững độc lập chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, bảo vệ Đảng, Nhà nước và Nhân dân, vì lợi ích tối cao của quốc gia dân tộc. Kiên định chính sách QP “4 không” là nét đặc trưng của tự chủ chiến lược về QP, là phương châm bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa, là phương pháp chủ động tạo ra “thế” và “lực” bảo vệ vững chắc Tổ quốc.

     Nền QP Việt Nam, trong đó tự chủ chiến lược là mục tiêu trọng yếu, được hình thành và phát triển trên nền tảng sức mạnh tổng hợp của đất nước. Đây là kết tinh của quá trình thực thi toàn diện các chủ trương về xây dựng tiềm lực chính trị, văn hóa, kinh tế, nhân lực và khoa học công nghệ. Chính sự chuyển hóa từ nguồn lực bên trong đã tạo nên một nền QP mang đậm bản sắc: Độc lập, tự chủ và hiện đại.     

      Quá trình vận động và cộng hưởng của các yếu tố này đòi hỏi việc xây dựng nền QP toàn dân phải lấy “thế trận lòng dân” làm gốc, gắn chặt với thế trận an ninh nhân dân. Trong thế bố trí chiến lược chung, việc củng cố các KVPT tỉnh, thành phố và Quân khu đóng vai trò rào dậu vững chắc. Đặc biệt, yêu cầu xây dựng QĐND “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại” cùng hệ thống công nghiệp QP tự chủ là hướng đi tất yếu. Thực tiễn khẳng định: Nền QPTD Việt Nam chỉ thực sự vững mạnh khi được triển khai đồng bộ trên cả ba phương diện: Tiềm lực - Lực lượng - Thế trận.

     Tự chủ chiến lược về QP trong hội nhập quốc tế và đối ngoại QP, AN. Đây là bộ phận quan trọng trong xây dựng nền đối ngoại toàn diện, hiện đại của đất nước ta trong bối cảnh và điều kiện mới; với 3 nhiệm vụ cơ bản: Đối ngoại Đảng; ngoại giao Nhà nước và đối ngoại Nhân dân. Chúng ta chủ động hội nhập quốc tế và mở rộng đối ngoại QP, AN trên cơ sở giữ vững nguyên tắc vì lợi ích của quốc gia và dân tộc. Tích cực cùng các đối tác tham gia định hình quy tắc, cơ chế, chuẩn mực, các sáng kiến... nhằm tạo dựng lòng tin, một trong những yếu tố quan trọng bậc nhất trong quan hệ quốc tế hiện nay, góp phần giữ gìn hòa bình, ổn định và phát triển trong phạm vi khu vực và thế giới. Tạo dựng môi trường quốc tế thuận lợi để đất nước phát triển nhanh và bền vững.

     Những định hướng, giải pháp chủ yếu cần quán triệt và thực hiện để giữ vững tự chủ chiến lược về QP là kiên trì thực hiện phương châm “dĩ bất biến, ứng vạn biến” trong bảo đảm tự chủ chiến lược về QP. Quán triệt và vận dụng phương châm này, phải nắm vững cái “bất biến” là mục tiêu độc lập, thống nhất và lợi ích cốt lõi của quốc gia, dân tộc. Đồng thời phát huy cái “vạn biến” là bản lĩnh vững vàng, quyết đoán đặc biệt là sự khôn khéo, linh hoạt kịp thời trong xử lý các tình huống chiến lược. Để đáp ứng yêu cầu nêu trên, cần đánh giá thật chính xác sức mạnh tổng hợp QP, sức mạnh tổng hợp quốc gia. Đây là cơ sở khách quan, thực tiễn để chủ động ứng phó các tình huống và khẳng định các quyết sách chiến lược.

     Tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự quản lý tập trung thống nhất của Nhà nước đối với sự nghiệp QP nói chung và tự chủ chiến lược về QP nói riêng. Yêu cầu nêu trên, phải thể hiện sự lãnh đạo của Trung ương và Quân ủy Trung ương để không ngừng nâng cao năng lực nghiên cứu, dự báo và tham mưu chiến lược của các cơ quan Trung ương. Không để bị động bất ngờ trong mọi tình huống. Quán triệt sâu sắc và triển khai thực hiện hiệu quả Nghị quyết Đại hội lần thứ XIV của Đảng; Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII và chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm về tinh thần “2 kiên định, 2 đẩy mạnh và 2 ngăn ngừa” và phương châm “5 vững” với yêu cầu “tăng cường tự chủ chiến lược, củng cố QP, AN nâng cao tính tự chủ, tự lực, tự cường của nền kinh tế, chủ động ứng phó với những biến động bên ngoài”. Đây là định hướng hành động, cũng là tiêu chí đánh giá tự chủ chiến lược trong đảm bảo QP, AN để đất nước phát triển nhanh và bền vững.

     Đẩy mạnh công tác nghiên cứu lý luận và tổng kết thực tiễn tự chủ chiến lược về QP. Cần đi sâu nghiên cứu làm rõ vị trí, vai trò và nội hàm của tự chủ chiến lược về QP, nhất là những đặc trưng mới trong bối cảnh hiện nay, trong tổng thể tự chủ chiến lược, sự tương tác chặt chẽ với tự chủ chiến lược trên các lĩnh vực khác. Tổ chức nghiên cứu và thực hiện công tác tham mưu chiến lược về QP nhằm vào định hướng xây dựng QĐND cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Trong đó, hết sức chú trọng ba đột phá chiến lược trong xây dựng QĐND. Xây dựng nền QPTD vững mạnh, hiện đại; cung cấp những luận cứ khoa học hoạch định đường lối, chủ trương, chính sách... để lãnh đạo, chỉ đạo toàn bộ nội dung tự chủ chiến lược về QP.

     Tập trung nguồn lực đột phá, phát triển công nghiệp QP. Củng cố, nâng cao hệ thống và năng lực chiến lược quốc gia, tối ưu hóa mô hình phát triển công nghiệp QP. Trong phát triển công nghiệp QP phải tập trung vào những vấn đề mới, hiện đại phù hợp với tổ chức biên chế của Quân đội, đối tượng tác chiến và chiến tranh hiện đại. Huy động và tập trung mọi nguồn lực trong và ngoài Quân đội; tạo đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong phát triển công nghiệp QP. Chủ động hội nhập, nâng cao hiệu quả hợp tác quốc tế, tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu; hoàn thiện các cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để đẩy mạnh phát triển công nghiệp QP tự chủ, tự lực, tự cường, lưỡng dụng, hiện đại. Có cơ chế huy động nguồn lực, sức mạnh tổng hợp của các doanh nghiệp ngoài Quân đội trong nghiên cứu, sản xuất trang thiết bị QP hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong kỷ nguyên mới.

     Phát huy sức mạnh tổng hợp và vai trò nòng cốt của các cơ quan tham mưu chiến lược và đội ngũ cán bộ làm công tác tham mưu chiến lược về QP. Phải tập trung xây dựng cơ quan tham mưu chiến lược vững mạnh, toàn diện, “Mẫu mực, tiêu biểu”, là trung tâm tổng hợp, phân tích, dự báo và tham mưu các quyết sách QP ở tầm chiến lược. Đồng thời, coi trọng xây dựng đào tạo, bồi dưỡng và sử dụng đội ngũ cán bộ tham mưu chiến lược về QP theo hướng chuyên nghiệp có bản lĩnh vững vàng, tư duy, lý luận thực tiễn sắc sảo ở tầm chiến lược. Không ngừng nâng cao sự liên kết và hợp tác nghiên cứu giữa các cơ quan cấp chiến lược của Trung ương; tăng cường hợp tác quốc tế đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao về công tác tham mưu chiến lược.

     Tự chủ chiến lược, trong đó tự chủ chiến lược về QP là điều kiện tiên quyết mang tính sống còn để bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN. Đây không những là yêu cầu cấp bách hệ trọng trước mắt mà còn là chiến lược lâu dài của đất nước và dân tộc chúng ta!.