.png){kind=small}
- Từ ngày 01/7/2026, Luật Báo chí năm 2025 chính thức có hiệu lực, đánh dấu bước hoàn thiện quan trọng hành lang pháp lý cho hoạt động báo chí trong bối cảnh chuyển đổi số. Với các quy định mới về hoạt động trên không gian mạng, ứng dụng công nghệ, phát triển hạ tầng số và hoàn thiện cơ chế quản lý, Luật tạo điều kiện để báo chí phát triển chuyên nghiệp, hiện đại, đáp ứng yêu cầu thông tin của giai đoạn mới..jpg)
Những sửa đổi, bổ sung của Luật không làm thay đổi bản chất của nền Báo chí Cách mạng Việt Nam. Trái lại, các quy định mới tiếp tục khẳng định và bảo đảm sâu sắc hơn tính Đảng, tính Nhân dân, tính chân thực, tính nhân văn, những giá trị đã làm nên bản sắc của nền báo chí cách mạng suốt hơn một thế kỷ qua.
Trong môi trường truyền thông số phát triển mạnh mẽ, thông tin lan truyền với tốc độ gần như tức thời, cùng sự xuất hiện của trí tuệ nhân tạo (AI) và các nền tảng số, nghề báo đứng trước nhiều cơ hội nhưng cũng không ít thách thức. AI có thể hỗ trợ xử lý dữ liệu, gợi ý nội dung hay nâng cao hiệu quả sản xuất tin, bài, nhưng không thể thay thế trách nhiệm nghề nghiệp, bản lĩnh chính trị và đạo đức của người làm báo.
Mặt khác, đối với mỗi nhà báo, công nghệ chỉ là công cụ. Điều quyết định vẫn là sự trung thực, đổi mới tư duy trong tác nghiệp, đảm bảo tính khách quan trong phản ánh và trách nhiệm trước Đảng, Nhà nước và Nhân dân. Mỗi thông tin được công bố phải được kiểm chứng; mỗi tác phẩm báo chí phải bảo đảm tính chính xác, khách quan, nhân văn và tuyệt đối tôn trọng bản quyền, quyền sở hữu trí tuệ. Trong bối cảnh AI có thể tạo ra văn bản, hình ảnh, âm thanh với độ chân thực rất cao, yêu cầu về xác minh nguồn tin và minh bạch trong sử dụng công nghệ càng trở nên cấp thiết.
Tại Hội báo toàn quốc năm 2026, Hội Nhà báo Việt Nam cũng đã thông qua Bộ quy tắc sử dụng AI trong hoạt động báo chí gồm 10 nội dung chính: Thứ nhất, AI chỉ là công cụ kỹ thuật hỗ trợ, không thay thế nhà báo; thứ hai, không xem AI là nguồn tin; thứ ba, không đăng tải nguyên bản nội dung AI tạo ra; thứ tư, tuyệt đối không tạo hoặc phát tán thông tin giả; thứ năm, không sử dụng AI để tạo Deepfake hoặc giả mạo; thứ sáu, bảo vệ nguồn tin và dữ liệu cá nhân; thứ bảy, tôn trọng bản quyền; thứ tám, minh bạch khi sử dụng AI; thứ chín, nội dung nhạy cảm phải kiểm chứng nhiều lớp và thứ mười, tuân thủ pháp luật và định hướng.
Luật Báo chí 2025 vì thế không chỉ bổ sung quy định về quản lý hoạt động báo chí trên không gian mạng hay ứng dụng công nghệ mới, mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn đối với trách nhiệm của cơ quan báo chí và nhà báo trong việc kiểm chứng thông tin, chịu trách nhiệm về nội dung đăng tải, bảo vệ quyền tác giả và quyền liên quan. Trong các phiên hội thảo tại Hội báo toàn quốc năm 2026, Nhà báo Trần Trọng Dũng, Phó Chủ tịch Hội Nhà báo Việt Nam nhấn mạnh: “Trong bối cảnh AI làm thay đổi phương thức tiếp cận thông tin, các giá trị cốt lõi của báo chí như tính xác thực, trách nhiệm xã hội và niềm tin của công chúng vẫn là những trụ cột không thể thay thế”. Ông cho rằng, báo chí chính thống cần khẳng định vai trò là nguồn tin đáng tin cậy, định hướng nhận thức và bảo vệ các chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp.
Chia sẻ về vấn đề này Nhà báo Huỳnh Ngọc Minh Tuấn, Trưởng Văn phòng đại diện Tạp chí Sức khỏe & Môi trường tại TP. Cần Thơ và các tỉnh ĐBSCL cho biết: “Nhà báo cần làm chủ công nghệ và làm chủ chính mình trong kỷ nguyên số. Bởi trước hết, giá trị của báo chí không phải số lượng tác phẩm mà là sự trân trọng của lao động nhà báo, sự dấn thân để có được tác phẩm như chính đứa con tinh thần của mình. Do vậy, dù nghề báo có nhiều sự trợ lực của công nghệ, song cốt lõi vẫn ở Nhà báo giữ nghề, luôn là chính mình và tôn trọng đọc giả và thượng tôn pháp luật, nhất là bảo vệ tác quyền báo chí”.
Những điểm mới của Luật Báo chí 2025 không chỉ nhằm hoàn thiện cơ chế quản lý, mà còn tạo động lực để các cơ quan báo chí đổi mới mô hình hoạt động, phát triển báo chí đa nền tảng, đầu tư chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đây là điều kiện quan trọng để báo chí Việt Nam phát triển hiện đại nhưng vẫn giữ vững định hướng chính trị, phục vụ hiệu quả sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bên cạnh đó, Luật quy định rõ các hành vi như: đăng tải thông tin sai sự thật, gây chia rẽ, hoạt động sai tôn chỉ mục đích (báo hóa tạp chí), hoặc quản lý lỏng lẻo kênh mạng xã hội của cơ quan... sẽ bị xử phạt nặng và tước quyền hoạt động báo chí rất nhanh chóng. Điều này đòi hỏi nhà báo phải cực kỳ cẩn trọng, đề cao tính khách quan và tính pháp lý trong từng tác phẩm của mình.
Trong bất kỳ hoàn cảnh nào, giá trị của một tác phẩm báo chí vẫn được quyết định bởi sự thật, trách nhiệm và tính nhân văn. Công nghệ có thể thay đổi cách làm báo, nhưng không thể thay thế lương tâm và bản lĩnh của người cầm bút. Đó cũng chính là tinh thần xuyên suốt mà Luật Báo chí 2025 tiếp tục khẳng định, góp phần xây dựng nền Báo chí Cách mạng Việt Nam chuyên nghiệp, hiện đại, nhân văn và phụng sự Nhân dân./.
