Rực rỡ sông trăng

Lễ hội Oóc Om Bóc, hay còn gọi là Lễ cúng trăng, là nghi lễ linh thiêng của đồng bào Khmer Nam bộ. Vào đêm rằm tháng 10 âm lịch, khi trăng tròn soi sáng khắp ruộng đồng, bà con tụ họp bên nhau, bày mâm lễ với cốm dẹp, khoai, chuối, dừa… để tạ ơn thần Mặt Trăng, vì thần đã phù hộ cho mùa màng tươi tốt. Nghi thức cúng trăng không chỉ là tín ngưỡng mà còn là biểu tượng của tinh thần đoàn kết cộng đồng, của mối liên kết giữa con người với thiên nhiên, giữa người Khmer với người Kinh, người Hoa và các dân tộc anh em cùng sinh sống nơi miền đất châu thổ Cửu Long.

Nếu như Oóc Om Bóc là nghi lễ tạ ơn trăng thì ghe Cà Hâu và ghe Ngo lại là hiện thân của sức sống, niềm kiêu hãnh sông nước miền Tây. Mỗi chiếc ghe không chỉ là phương tiện đua tài mà còn là tác phẩm nghệ thuật tập thể của cộng đồng người dân tộc Khmer.

Theo Đại đức Lâm Hiệp, Trụ trì chùa Bôtum Reang Sây Tum Núp, xã An Ninh, TP. Cần Thơ: Năm nay ngoài việc chuẩn bị cho 2 đội ghe Ngo nam và 1 đội ghe Ngo nữ tham gia tranh tài, nhà chùa còn có thêm một ghe Cà Hâu tham gia trình diễn. Đây là chiếc ghe độc mộc, có tuổi đời hơn 100 năm, được trang trí hình rồng uốn lượn và các hoa văn truyền thống tinh tế. “Chúng tôi xem đây không chỉ là phần trình diễn, mà còn là dịp để giới thiệu nét đẹp văn hóa, nghệ thuật chạm khắc, tô vẽ truyền thống của đồng bào Khmer đến du khách gần xa”, Đại đức Lâm Hiệp bày tỏ.

Còn tại chùa Prêk Ta Cuôl, xã Gia Hòa, TP. Cần Thơ, không khí lễ hội Oóc Om Bóc đã rộn ràng từ tháng trước. Ngoài việc hạ thủy hai chiếc ghe Ngo, nhà chùa cùng phật tử và các thành viên còn trang trí, sơn hoa văn cho chiếc ghe Cà Hâu trình diễn trên sông Maspéro. Anh Kim Minh Quân, thành viên đội ghe Cà Hâu chùa Prêk Ta Cuôl, phấn khởi: “Khi đêm xuống, chiếc ghe Cà Hâu rực sáng, lung linh giữa dòng Maspéro cũng là lúc chúng tôi vui nhất vì đã cùng góp sức cho ngày lễ hội dân tộc. Chúng tôi muốn du khách gần xa cảm nhận được vẻ đẹp văn hóa và tinh thần đoàn kết của đồng bào Khmer qua hình ảnh này”.

Trên sông Maspéro, Lễ hội Oóc Om Bóc thêm phần rực rỡ với màn trình diễn 4 ghe Cà Hâu và 16 chiếc đèn nước, lung linh phản chiếu ánh trăng. Trong không gian huyền ảo ấy, ánh sáng của nhịp sống hiện đại hòa cùng tiếng trống truyền thống, tạo nên buổi hòa âm, phối sáng sống động.

Thượng tọa Lý Hùng, Ủy viên Hội đồng Trị sự, Phó Trưởng ban Pháp chế Trung ương Giáo hội Phật giáo Việt Nam, Phó Ban Trị sự Phật giáo Việt Nam TP. Cần Thơ, cho biết: “Lễ hội Oóc Om Bóc là dịp để đồng bào Khmer hướng về cội nguồn, tri ân trời đất và tổ tiên. Qua đó, tinh thần đoàn kết giữa các dân tộc được củng cố, tình làng nghĩa xóm thêm gắn bó. Đây cũng là phương thức gìn giữ di sản tâm linh bằng niềm tin, đạo đức và lòng nhân ái”.

Diễn ra vào thời điểm cả nước hướng tới Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc (18/11), Lễ hội Oóc Om Bóc – Đua ghe Ngo năm nay càng có ý nghĩa sâu sắc, đây không chỉ là dịp vui chơi, giao lưu, mà còn là biểu hiện sinh động của chính sách đại đoàn kết dân tộc, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng, Nhà nước, Quân đội và Chính quyền các cấp đối với đời sống tinh thần của đồng bào Khmer Nam bộ.

Những năm qua, các chương trình phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đặc biệt là ở Đồng bằng sông Cửu Long đã được triển khai mạnh mẽ: Từ xây dựng hạ tầng, trường học, nhà văn hóa đến hỗ trợ sản xuất, bảo tồn tiếng nói, chữ viết, lễ hội truyền thống. Nhờ đó, đời sống vật chất và tinh thần của đồng bào Khmer không ngừng được nâng cao, bản sắc văn hóa được giữ gìn và lan tỏa.

Từ ánh trăng của Lễ hội Oóc Om Bóc, ta nhận ra sức sống bền bỉ của một nền văn hóa dân gian được chắt chiu qua bao thế hệ. Đó cũng là minh chứng sinh động cho chính sách nhân văn, bao dung, đoàn kết của Đảng và Nhà nước luôn xem văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội và đồng bào các dân tộc là máu thịt của Tổ quốc./.