
Đứng chân trên địa bàn chiến lược phía Tây Nam Tổ quốc; có địa hình đồng bằng sông nước đặc thù, hệ thống sông ngòi, kênh rạch chằng chịt; biên giới dài tiếp giáp nước bạn Campuchia, vùng biển rộng với nhiều cửa sông, cửa biển, đảo và cụm đảo tiền tiêu; có vị trí trọng yếu về QP, AN. Vì vậy, thế trận phòng thủ Quân khu là thế trận tổng hợp, đa chiều, kết hợp QP với AN, đối ngoại và phát triển KT-XH; kết hợp sức mạnh quân sự với sức mạnh chính trị - tinh thần và thế trận lòng dân. Với quyết tâm chính trị cao của cấp ủy, chỉ huy các cấp, các ngành, sau một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, thế trận phòng thủ Quân khu tiếp tục được củng cố, phát triển theo hướng liên hoàn, vững chắc hơn.
Để tạo nền tảng trong xây dựng thế trận phòng thủ, cơ quan tham mưu Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu chỉ đạo các cơ quan, đơn vị phối hợp chặt chẽ với cấp ủy, chính quyền địa phương kiện toàn hệ thống lãnh đạo, chỉ đạo về quốc phòng; rà soát, bổ sung Quy chế phối hợp giữa các cơ quan trong hệ thống chính trị; chấp hành nghiêm cơ chế Đảng lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt đối với LLVT. Công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức QP, AN triển khai sâu rộng đến các tầng lớp Nhân dân, nhất là đội ngũ cán bộ cơ sở, chức sắc tôn giáo, người có uy tín.
Hoạt động của chi bộ quân sự cấp xã từng bước đi vào nền nếp; công tác dân vận, chính sách hậu phương Quân đội được triển khai hiệu quả; niềm tin của Nhân dân đối với Đảng, Nhà nước và Quân đội tiếp tục được củng cố. Thực tiễn cho thấy, trong bất kỳ điều kiện nào, “thế trận lòng dân” vẫn là nhân tố quyết định tạo nên thế trận phòng thủ vững chắc. Đây vừa là mục tiêu, vừa là động lực, là nguồn sức mạnh nội sinh to lớn để xây dựng và bảo vệ đất nước.
Cơ quan quân sự được điều chỉnh đồng bộ, thích ứng nhanh với tổ chức mới. Đây là sự thay đổi lớn về tổ chức lực lượng và cơ chế chỉ huy. Vì vậy, hệ thống văn kiện tác chiến, kế hoạch phòng thủ, kế hoạch phòng thủ dân sự được rà soát, điều chỉnh đồng bộ; hệ thống sở chỉ huy, căn cứ chiến đấu, căn cứ hậu phương, công trình phòng thủ được quy hoạch lại phù hợp với địa giới hành chính và tổ chức mới.
Cùng với đó, các lực lượng đứng chân trên địa bàn Quân khu duy trì cơ chế phối hợp, thường xuyên trao đổi thông tin, nắm chắc tình hình, xử lý hiệu quả các vấn đề phức tạp về biên giới, biển, đảo, dân tộc và tôn giáo. Lực lượng DBĐV được đăng ký, quản lý chặt chẽ; lực lượng DQTV được tổ chức phù hợp với đơn vị hành chính mới; các chốt dân quân thường trực tuyến biên giới, Hải đội DQTT tiếp tục hoạt động hiệu quả. Thế bố trí lực lượng ngày càng hợp lý, vừa bảo đảm khả năng phòng thủ, vừa nâng cao năng lực cơ động, hiệp đồng và xử trí các tình huống.
Quân khu và các địa phương đã chủ động rà soát quy hoạch đất quốc phòng; củng cố hệ thống kho tàng, căn cứ Hậu cần - Kỹ thuật; tăng cường dự trữ vật chất, phương tiện phục vụ nhiệm vụ SSCĐ. Trong điều kiện biến đổi khí hậu, thiên tai, xâm nhập mặn, sạt lở diễn biến phức tạp, việc kết hợp giữa xây dựng KVPT với xây dựng thế trận phòng thủ dân sự ngày càng được chú trọng. Khả năng ứng phó với thiên tai, dịch bệnh, sự cố môi trường và các thách thức an ninh phi truyền thống được nâng lên, góp phần giữ vững ổn định chính trị - xã hội và bảo đảm an toàn cho Nhân dân.
Thời gian tới, dự báo tình hình thế giới và khu vực tiếp tục diễn biến nhanh chóng, phức tạp. Cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn ngày càng gay gắt, kéo theo sự phát triển mạnh mẽ của các loại hình chiến tranh mới, đặc biệt là chiến tranh công nghệ cao, chiến tranh không gian mạng và tác chiến điện tử. Ở trong nước, việc tiếp tục điều chỉnh tổ chức quân sự địa phương theo chủ trương của Đảng, Nhà nước, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng sẽ tác động trực tiếp đến cơ chế lãnh đạo, chỉ huy, tổ chức lực lượng, đặc biệt là thế trận phòng thủ. Trước tình hình đó, yêu cầu các cấp, các ngành cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện lý luận và thực tiễn xây dựng thế trận phòng thủ Quân khu trong điều kiện mới. Đồng thời, cần rà soát, điều chỉnh quy hoạch thế trận quân sự gắn với quy hoạch phát triển KT-XH. Đặc biệt, cần đổi mới tư duy, chủ động triển khai xây dựng “Vòm phòng không bền vững” liên hoàn, nhiều tầng, nhiều lớp, đảm bảo phù hợp với đặc điểm địa hình Đồng bằng sông Cửu Long.
Nhìn lại một năm thực hiện chính quyền địa phương hai cấp, có thể khẳng định, thế trận phòng thủ Quân khu đã và đang chuyển biến theo hướng tinh, gọn về tổ chức, linh hoạt trong chỉ huy, liên hoàn trong bố trí, vững chắc về tiềm lực và ngày càng được củng cố. Đây là sự vận dụng sáng tạo quan điểm chiến tranh nhân dân, thế trận QPTD vào thực tiễn địa bàn chiến lược Tây Nam của Tổ quốc./.


