Nhân dịp Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ Quân khu 9 tổng kết công tác năm 2026, sơ kết giai đoạn 1 Chiến dịch “500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ”, phóng viên Báo Quân khu 9 có cuộc trao đổi với Thượng tá Kiều Hoài Nam, Phó Trưởng Phòng Chính sách Quân khu, về những kết quả nổi bật, yêu cầu đặt ra và trách nhiệm của lực lượng vũ trang Quân khu trong hành trình tri ân các Anh hùng liệt sĩ.
.jpg)
Phóng viên: Quân khu 9 từng là chiến trường ác liệt trong hai cuộc kháng chiến và địa bàn tiền tuyến trong chiến đấu bảo vệ biên giới Tây Nam, thực hiện nghĩa vụ quốc tế cao cả. Qua thời gian, địa hình, địa vật thay đổi, nhân chứng lịch sử ngày càng ít. Những yếu tố đó đặt ra yêu cầu gì đối với công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ hiện nay, thưa đồng chí?
Thượng tá Kiều Hoài Nam: Quân khu 9 là địa bàn có truyền thống đấu tranh cách mạng kiên cường, nơi nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ đã chiến đấu, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc và nghĩa vụ quốc tế cao cả. Do đặc điểm chiến trường, nhiều liệt sĩ hy sinh trong điều kiện chiến đấu ác liệt, được an táng ban đầu ở những địa điểm khác nhau. Qua nhiều năm, địa hình, địa vật thay đổi, quá trình canh tác, xây dựng và đô thị hóa tác động đến các khu vực chôn cất; trong khi đó, nhân chứng ngày càng cao tuổi, nhiều người đã mất. Thực tế này khiến công tác tìm kiếm, quy tập ngày càng khó khăn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng, địa phương và Nhân dân; đồng thời phải phát huy hiệu quả các nguồn thông tin, kết hợp kinh nghiệm thực tiễn với phương pháp khoa học, công nghệ.
Trong điều kiện đó, "Chiến dịch 500 ngày đêm” có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Chiến dịch không chỉ tạo động lực, thúc đẩy tiến độ thực hiện nhiệm vụ mà còn đặt ra yêu cầu nâng cao trách nhiệm, quyết tâm và hiệu quả phối hợp của các cấp, các ngành, các lực lượng. Là cơ quan tham mưu giúp việc Ban Chỉ đạo Quân khu, chúng tôi xác định, thời gian càng lùi xa thì trách nhiệm tìm kiếm, quy tập càng phải được thực hiện khẩn trương, quyết liệt hơn.
Phóng viên: Sau giai đoạn 1 "Chiến dịch 500 ngày đêm”, Quân khu 9 đã đạt những kết quả nổi bật nào? Những kết quả đó có ý nghĩa như thế nào đối với nhiệm vụ tri ân các Anh hùng liệt sĩ?
Thượng tá Kiều Hoài Nam: Với sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của Đảng ủy, Bộ Tư lệnh Quân khu, sự vào cuộc đồng bộ của các cơ quan, đơn vị, địa phương và sự giúp đỡ của Nhân dân, công tác tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ trên địa bàn Quân khu đã đạt nhiều kết quả tích cực. Tính đến thời điểm tổng kết, các lực lượng đã tìm kiếm, quy tập được 1.132 hài cốt liệt sĩ, trong đó hơn 768 hài cốt được tìm thấy trong nước và hơn 364 hài cốt tại Campuchia. Đây là kết quả của quá trình tổ chức lực lượng, khảo sát địa bàn, thu thập thông tin, xác minh nhân chứng và triển khai tìm kiếm trên thực địa.
Đối với nhiệm vụ xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN, Quân khu đã tổ chức khai quật 41.231 mộ tại 107 nghĩa trang liệt sĩ, sàng lọc được hơn 32.010 mẫu sinh phẩm đủ điều kiện chuyển đến các cơ quan chuyên môn phục vụ giám định. Ban Chỉ đạo 515 Quân khu cũng phối hợp với Ban Chỉ đạo các tỉnh, thành và lực lượng Phòng không - Không quân tổ chức bàn giao, vận chuyển 02 chuyến bay đảm bảo an toàn tuyệt đối. Những kết quả trên thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự nỗ lực của các lực lượng và sự đồng lòng của cấp ủy, chính quyền, Nhân dân địa phương. Đặc biệt, mỗi hài cốt liệt sĩ được quy tập, mỗi mẫu sinh phẩm được thu nhận đều mở thêm cơ hội xác định danh tính, giúp thân nhân các gia đình liệt sĩ có thêm hy vọng tìm lại người thân.
Trên cơ sở biên bản thỏa thuận do Ủy ban Chuyên trách Chính phủ hai nước Việt Nam - Campuchia ký kết, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu và Ban Chỉ đạo 515 các tỉnh An Giang, Đồng Tháp tổ chức nhiều đoàn cán bộ sang Campuchia thăm, chúc Tết và ký kết biên bản phối hợp tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ giai đoạn XXVI (mùa khô 2026 - 2027). Thừa ủy quyền của Ủy ban Chuyên trách Chính phủ, các đoàn trao kinh phí của Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam cho Quân khu Đặc biệt và Quân khu 3, cùng Ban Chuyên trách 10 tỉnh thuộc Vương quốc Campuchia để phối hợp tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Đồng thời, chỉ đạo đẩy mạnh công tác vận động quần chúng tại địa bàn các Đội K đang thực hiện nhiệm vụ tại Campuchia, tổ chức khám, chữa bệnh và cấp thuốc miễn phí cho trên 3.000 lượt người, với tổng kinh phí 526 triệu đồng; thăm, tặng trên 3.000 suất quà nhân dịp lễ, Tết; hỗ trợ Chi khu quân sự các huyện Ba Phnum, Mê Sang, Kanh Chrich thuộc tỉnh Prey Veng xây dựng một phần doanh trại. Các hoạt động trên góp phần củng cố quan hệ đoàn kết, hữu nghị, hiểu biết và tin cậy giữa quân đội, chính quyền, Nhân dân hai nước, tạo điều kiện thuận lợi cho các Đội TKQT thực hiện nhiệm vụ tại Campuchia.
Đối với chúng tôi, ý nghĩa của những con số không chỉ nằm ở kết quả thực hiện chỉ tiêu, mà còn ở giá trị nhân văn sâu sắc của nhiệm vụ. Đưa các Anh trở về với gia đình, đồng đội và quê hương là trách nhiệm thiêng liêng, là sự tri ân đối với những người đã hiến dâng tuổi thanh xuân, máu xương cho Tổ quốc.
.jpg)
Phóng viên: Trong chiến dịch lần này, lực lượng tìm kiếm, quy tập phải hoạt động trên nhiều địa bàn, từ vùng sình lầy, ngập nước đến rừng sâu, địa hình phức tạp. Đồng chí có thể chia sẻ về tinh thần, trách nhiệm của cán bộ, chiến sĩ trực tiếp thực hiện nhiệm vụ?
Thượng tá Kiều Hoài Nam: Đối với cán bộ, chiến sĩ các Đội K90, K91, K92, K93 và các đội tìm kiếm lâm thời của thành phố Cần Thơ, tỉnh Cà Mau, Vĩnh Long, nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ không chỉ là công việc chuyên môn mà còn là trách nhiệm đối với đồng đội, với lịch sử và với Nhân dân. Trên thực địa, các lực lượng phải đối mặt với nhiều khó khăn do địa hình thay đổi, thời tiết khắc nghiệt, khu vực tìm kiếm rộng, thông tin về vị trí chôn cất chưa đầy đủ. Tuy nhiên, cán bộ, chiến sĩ luôn nêu cao tinh thần trách nhiệm, kiên trì rà soát từng khu vực, thận trọng đào tìm, cẩn trọng từng di vật, từng dấu tích có liên quan đến liệt sĩ. Có những trường hợp thông tin ban đầu rất ít, địa điểm tìm kiếm đã thay đổi nhiều so với trước đây. Vì vậy, mỗi bước triển khai đều phải được tính toán kỹ lưỡng, kết hợp thông tin từ nhân chứng, hồ sơ lịch sử, bản đồ và kết quả khảo sát thực địa.
Đằng sau mỗi hài cốt được tìm thấy là sự nỗ lực của cả tập thể, là tình cảm của những người lính hôm nay dành cho đồng đội đã hy sinh. Chính tình đồng chí, đồng đội và trách nhiệm với lịch sử đã tạo nên động lực để cán bộ, chiến sĩ kiên trì thực hiện nhiệm vụ, vượt qua khó khăn, hoàn thành tốt công việc được giao.
Phóng viên: Công tác xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN được triển khai đồng thời với nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập. Quân khu đã tổ chức thực hiện như thế nào để bảo đảm tiến độ, chất lượng và tính chính xác của các mẫu sinh phẩm?
Thượng tá Kiều Hoài Nam: Xác định danh tính hài cốt liệt sĩ là nhiệm vụ có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đòi hỏi tính khoa học, sự chính xác và quy trình thực hiện nghiêm ngặt. Bởi mỗi mẫu sinh phẩm không chỉ là đối tượng phục vụ giám định, mà còn gắn với niềm hy vọng của thân nhân liệt sĩ. Quân khu đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương phối hợp tổ chức khảo sát, rà soát, khai quật mộ liệt sĩ chưa có thông tin và thu nhận mẫu sinh phẩm theo đúng quy trình. Các tổ chuyên trách được triển khai tại 107 nghĩa trang liệt sĩ, thực hiện các bước khai quật, kiểm tra, bảo quản và lấy mẫu.
Quá trình thực hiện phải bảo đảm chặt chẽ từ khâu xác định vị trí mộ, tổ chức khai quật đến thu nhận, phân loại, bảo quản và bàn giao mẫu sinh phẩm cho cơ quan chuyên môn. Các lực lượng luôn chú trọng yêu cầu chính xác, không để xảy ra nhầm lẫn, sai sót làm ảnh hưởng đến kết quả giám định. Bên cạnh đó, việc phối hợp giữa các địa phương, cơ quan chuyên môn và lực lượng thực hiện nhiệm vụ được duy trì thường xuyên nhằm bảo đảm tiến độ chung của chiến dịch.
Chúng tôi xác định, đẩy nhanh tiến độ là yêu cầu quan trọng, nhưng phải đặt trong mối quan hệ chặt chẽ với chất lượng, tính khoa học và sự chính xác. Chỉ khi bảo đảm đầy đủ các yêu cầu đó, kết quả giám định mới có giá trị và thực sự giúp các gia đình tìm lại người thân.

Phóng viên: Chiến dịch “500 ngày đêm” cũng đặt ra yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Theo đồng chí, đây là hướng đi có ý nghĩa như thế nào đối với nhiệm vụ trong thời gian tới?
Thượng tá Kiều Hoài Nam: Trong điều kiện hiện nay, việc ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số có ý nghĩa rất quan trọng, góp phần nâng cao hiệu quả tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ. Trước đây, công tác tìm kiếm chủ yếu dựa vào hồ sơ, tài liệu lịch sử, thông tin nhân chứng và kinh nghiệm thực tiễn. Những nguồn thông tin đó vẫn có giá trị quan trọng, nhưng cần được bổ sung, kết nối và khai thác hiệu quả hơn bằng các phương pháp khoa học hiện đại.
Việc xây dựng, hoàn thiện hệ thống dữ liệu về liệt sĩ, mộ liệt sĩ, địa điểm hy sinh, an táng ban đầu và kết quả tìm kiếm sẽ giúp các cơ quan, đơn vị thuận lợi hơn trong quá trình tra cứu, đối chiếu, xác minh thông tin. Đồng thời, việc kết nối dữ liệu với thông tin thân nhân phục vụ giám định ADN sẽ góp phần nâng cao khả năng xác định danh tính. Đây là quá trình lâu dài, cần sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan chức năng, địa phương và đơn vị chuyên môn. Đặc biệt, thế hệ cán bộ, chiến sĩ hôm nay cần phát huy trình độ, năng lực tiếp cận khoa học, công nghệ, chủ động đổi mới phương pháp công tác, từng bước nâng cao hiệu quả thực hiện nhiệm vụ.
Tuy nhiên, công nghệ chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được kết hợp với trách nhiệm, sự tận tụy và tính chính xác trong từng khâu công việc. Vì vậy, chúng tôi xác định vừa đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, vừa giữ vững yêu cầu chặt chẽ, thận trọng trong toàn bộ quá trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Phóng viên: Giai đoạn 1 của chiến dịch đã đạt những kết quả quan trọng, song nhiệm vụ phía trước vẫn còn nhiều khó khăn. Ban Chỉ đạo Quân khu 9 xác định những trọng tâm nào để tiếp tục thực hiện hiệu quả "Chiến dịch 500 ngày đêm”?
Thượng tá Kiều Hoài Nam: Kết quả giai đoạn 1 là cơ sở quan trọng để Quân khu tiếp tục triển khai nhiệm vụ trong thời gian tới. Tuy nhiên, số lượng liệt sĩ chưa tìm thấy, chưa xác định được danh tính còn nhiều; thông tin về nơi hy sinh, an táng ban đầu ở một số trường hợp chưa đầy đủ. Đây là những vấn đề đòi hỏi sự kiên trì, quyết tâm và phối hợp chặt chẽ của các lực lượng.
Thời gian tới, Quân khu tiếp tục chỉ đạo các cơ quan, đơn vị, địa phương rà soát, bổ sung thông tin, xác minh nhân chứng, khảo sát các khu vực có khả năng còn hài cốt liệt sĩ; duy trì hoạt động của các đội tìm kiếm chuyên trách, đội tìm kiếm lâm thời; đồng thời nâng cao chất lượng công tác thu nhận, xử lý và quản lý thông tin. Cùng với đó, tiếp tục phối hợp với các cơ quan chuyên môn đẩy mạnh giám định ADN, hoàn thiện dữ liệu phục vụ xác định danh tính; tăng cường tuyên truyền, vận động Nhân dân cung cấp thông tin về liệt sĩ, mộ liệt sĩ.
Chúng tôi cũng xác định phải phát huy hơn nữa vai trò, trách nhiệm của cấp ủy, chính quyền, các tổ chức chính trị - xã hội và Nhân dân địa phương. Bởi trong hành trình tìm kiếm các Anh, tình cảm, sự giúp đỡ của Nhân dân luôn là nguồn lực quý báu, góp phần quan trọng vào kết quả thực hiện nhiệm vụ.
Đối với lực lượng vũ trang Quân khu 9, đây không chỉ là nhiệm vụ trước mắt mà còn là trách nhiệm lâu dài đối với lịch sử, với những người đã hy sinh và với thân nhân các gia đình liệt sĩ.

Phóng viên: Với những cán bộ, chiến sĩ trẻ sinh ra và trưởng thành trong hòa bình, "Chiến dịch 500 ngày đêm” mang ý nghĩa như thế nào trong việc giáo dục truyền thống, tinh thần trách nhiệm đối với lịch sử?
Thượng tá Kiều Hoài Nam: Đối với thế hệ cán bộ, chiến sĩ hôm nay, "Chiến dịch 500 ngày đêm” là dịp để nhận thức sâu sắc hơn giá trị của hòa bình, độc lập, tự do và sự hy sinh của các thế hệ đi trước. Mỗi chuyến đi tìm kiếm, mỗi phần hài cốt được quy tập, mỗi di vật được tìm thấy đều là những bài học sinh động về truyền thống cách mạng, về tình đồng chí, đồng đội và trách nhiệm của người quân nhân đối với Tổ quốc. Thông qua thực hiện nhiệm vụ, cán bộ, chiến sĩ không chỉ được rèn luyện bản lĩnh, ý chí, tinh thần vượt khó mà còn được bồi đắp lòng biết ơn, sự trân trọng đối với những hy sinh của các thế hệ cha anh.
Chúng tôi mong muốn mỗi cán bộ, chiến sĩ, nhất là chiến sĩ trẻ, hiểu rằng sự bình yên hôm nay được đánh đổi bằng biết bao máu xương của những người đã ngã xuống. Vì vậy, trách nhiệm tiếp nối không chỉ thể hiện ở việc hoàn thành nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập, mà còn ở tinh thần học tập, rèn luyện, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ được giao.
Hành trình tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ sẽ còn tiếp tục. Nhưng với quyết tâm của các cấp, các ngành, sự nỗ lực của lực lượng vũ trang và sự đồng lòng của Nhân dân, chúng tôi tin tưởng rằng ngày càng có thêm nhiều liệt sĩ được tìm thấy, được xác định danh tính, trở về với gia đình, quê hương và đồng đội. Đó là nghĩa tình đồng chí, là trách nhiệm với lịch sử và cũng là cách thiết thực nhất để thế hệ hôm nay tri ân những người đã hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc./.
Phóng viên: Cảm ơn đồng chí!


