.jpg)
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn dành sự quan tâm đặc biệt cho sự nghiệp giáo dục và đội ngũ nhà giáo. Người nói: “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người. Chúng ta phải tạo ra những công dân tốt, cán bộ tốt cho nước nhà… Đó là một trách nhiệm nặng nề nhưng rất vẻ vang”, Bác đồng thời đặt ra những yêu cầu nghiêm khắc về phẩm chất và năng lực: Giáo viên phải chú ý cả tài, cả đức, tài là văn hóa, chuyên môn, đức là chính trị. Muốn cho học sinh có đức thì giáo viên phải có đức… Cho nên thầy giáo, cô giáo phải gương mẫu, nhất là đối với trẻ con. Lời căn dặn ấy đến nay vẫn nguyên giá trị.
Trong bối cảnh hiện nay, yêu cầu giữ gìn phẩm chất nhà giáo càng trở nên cấp thiết. Sự phát triển nhanh chóng của khoa học, công nghệ, mạng xã hội và những biến đổi của đời sống đang đặt giáo dục trước nhiều cơ hội lẫn thách thức. Người thầy không còn chỉ truyền đạt kiến thức mà còn phải hướng dẫn học sinh biết tự học, chọn lọc thông tin, hình thành tư duy độc lập, bản lĩnh và khả năng ứng xử trước những vấn đề phức tạp của cuộc sống. Điều đó đòi hỏi nhà giáo phải thường xuyên cập nhật tri thức, đổi mới phương pháp, nâng cao năng lực chuyên môn; đồng thời, giữ vững bản lĩnh chính trị, đạo đức và lương tâm nghề nghiệp.
Thực tế hiện nay vẫn xuất hiện giáo viên vi phạm đạo đức nhà giáo, thậm chí vi phạm pháp luật. Những biểu hiện như bạo lực, xúc phạm học sinh, trục lợi trong hoạt động giáo dục, chạy theo thành tích, vụ lợi cá nhân hoặc lợi dụng vị trí công tác để mưu cầu lợi ích đã làm tổn thương học trò, gây bức xúc trong phụ huynh và ảnh hưởng đến uy tín ngành giáo dục. Điều đáng lo ngại hơn cả là những hành vi lệch chuẩn ấy làm xói mòn niềm tin vào môi trường giáo dục. Khi người thầy giảng dạy về lòng nhân ái nhưng lại ứng xử thiếu tình thương, nói về sự liêm chính nhưng hành động vụ lợi, học sinh sẽ tiếp nhận bài học ấy như thế nào. Một sai phạm có thể chỉ bắt nguồn từ một cá nhân, nhưng hệ lụy không dừng lại ở cá nhân đó. Bởi danh dự nghề giáo được xây dựng qua nhiều thế hệ, bằng biết bao công sức và hy sinh của những người thầy tận tụy. Vì vậy, mọi hành vi làm tổn hại đến học sinh, làm hoen ố hình ảnh người thầy cần được nhìn nhận nghiêm túc, xử lý nghiêm minh, không né tránh.
.jpg)
.jpg)
Giữ gìn phẩm chất nghề giáo không chỉ thể hiện ở việc tránh những sai phạm mà còn phải được chứng minh bằng trách nhiệm, tình thương và sự tận tâm trong từng công việc hằng ngày. Muốn học trò có ý chí vươn lên, người thầy phải là tấm gương về tinh thần vượt khó; muốn học trò sống nhân ái, có trách nhiệm, thầy cô phải thực hành những giá trị ấy bằng hành động cụ thể. Người thầy không thể yêu cầu học sinh đi đúng hướng nếu chính mình thiếu chuẩn mực trong lời nói và việc làm.
Thực tiễn giáo dục nước ta có rất nhiều tấm gương nhà giáo đáng trân trọng. Mỗi người có một hoàn cảnh, cách cống hiến khác nhau nhưng đều gặp nhau ở tình yêu nghề, trách nhiệm với học trò và ý thức giữ gìn danh dự người thầy. Tiêu biểu như thầy Đặng Phú Vinh, giáo viên Trường THPT Vĩnh Thắng, tỉnh An Giang, được tuyên dương trong chương trình “Chia sẻ cùng thầy cô” năm 2026. Trước một học sinh từng vi phạm nội quy, thay vì chỉ nhìn vào khuyết điểm để trách phạt, thầy kiên trì tìm hiểu hoàn cảnh, trò chuyện và trao cho em cơ hội tham gia hoạt động đoàn. Sự tin tưởng, dìu dắt ấy đã giúp học sinh thay đổi, vươn lên trở thành Phó Bí thư Đoàn trường, đạt học sinh giỏi và trúng tuyển vào Trường Đại học Bách khoa. Câu chuyện cho thấy, đôi khi điều giúp một học trò trưởng thành không chỉ là kiến thức trong sách vở mà còn là sự kiên nhẫn, niềm tin và tấm lòng của người thầy.
.jpg)
Tinh thần trách nhiệm với sự nghiệp trồng người còn được thể hiện sinh động qua những người lính nơi biên giới, hải đảo. Ở đảo Hòn Chuối (tỉnh Cà Mau), suốt 15 năm qua, Trung tá Trần Bình Phục, Phó Đội trưởng Đội vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Hòn Chuối, duy trì lớp học tình thương dành cho trẻ em nghèo. Giữa điều kiện đảo xa cách trở, có thời điểm một phòng học phải tổ chức dạy đồng thời học sinh ở 5 trình độ, từ lớp 1 đến lớp 5. Người lính ấy vừa tự học phương pháp sư phạm, vừa kiên trì vận động từng gia đình đưa con đến lớp. Đến nay, 98 học sinh đã trưởng thành từ lớp học đặc biệt này; trong đó, 7 em tốt nghiệp đại học, hơn 40 em hoàn thành chương trình THPT. Lớp học ấy không chỉ mở ra cơ hội đến trường cho trẻ em nghèo mà còn góp phần bồi đắp tình yêu quê hương, đất nước và niềm tin của Nhân dân đối với Bộ đội Biên phòng. Đó cũng là một biểu hiện đẹp của tinh thần vì Nhân dân phục vụ, của trách nhiệm chăm lo thế hệ tương lai ở những địa bàn còn nhiều khó khăn.
Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi nguồn nhân lực có tri thức, kỹ năng, bản lĩnh và khát vọng cống hiến. Trách nhiệm ấy đặt lên vai ngành giáo dục và mỗi nhà giáo. Cùng với đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy, nâng cao chất lượng đội ngũ, việc xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, kỷ cương, nhân văn phải được coi trọng. Mỗi thầy giáo, cô giáo không ngừng học tập, rèn luyện để xứng đáng với niềm tin của học trò, gia đình và xã hội. Công nghệ có thể hỗ trợ truyền tải tri thức, thay đổi cách học, cách dạy, nhưng không thể thay thế tình thương, trách nhiệm và sức cảm hóa từ nhân cách người thầy. Giữ được phẩm chất ấy chính là giữ nền tảng của giáo dục, giữ niềm tin của xã hội và góp phần chuẩn bị hành trang vững chắc cho thế hệ tương lai./.


