
Được thành lập ngày 20/10/1946, trải qua suốt chiều dài hai cuộc kháng chiến chống thực dân, đế quốc xâm lược, tiếp đó, cuộc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam và làm nhiệm vụ quốc tế giúp Bạn Campuchia với muôn vàn gian khổ, hy sinh. Vừa phải bám sát chiến trường lửa đạn để tham mưu, đề xuất, hướng dẫn tiến hành các hoạt động CTĐ, CTCT phù hợp với từng loại hình chiến thuật, quy mô, hình thức tác chiến; vừa phải chăm lo xây dựng, phát triển LLVT Quân khu sát với đường lối chiến tranh cách mạng của Đảng trong từng giai đoạn; mặt khác phải chủ động làm tốt công tác binh, địch vận để củng cố, xây dựng thế trận lòng dân, phát huy cao nhất sức mạnh tổng hợp của thế trận chiến tranh nhân dân cho nhiệm vụ giải phóng dân tộc, bảo vệ Tổ quốc.
Nhận thức sâu sắc chức năng, nhiệm vụ của cơ quan chính trị và vai trò của hoạt động CTĐ, CTCT; Phòng Chính trị Chiến khu 8 và Phòng Chính trị Chiến khu 9 (sau là Cục Chính trị Quân khu 9), rộng hơn là Ngành Chính trị hai Chiến khu đã phát huy cao độ chủ nghĩa anh hùng cách mạng, tinh thần đoàn kết, gắn bó, kiên định đường lối chiến tranh cách mạng, nghệ thuật quân sự của Đảng; bám sát thực tiễn chiến đấu và tình hình, nhiệm vụ của LLVT, chủ động, sáng tạo, tham mưu với Đảng ủy - Bộ Tư lệnh và cấp ủy, chỉ huy các cấp lãnh đạo, chỉ đạo tiến hành hiệu quả các hoạt động CTĐ, CTCT sát mục tiêu, yêu cầu nhiệm vụ chiến đấu, đặc biệt là ở những giai đoạn, thời điểm lịch sử có tính bước ngoặt, làm cho CTĐ, CTCT trở thành “linh hồn, mạch sống” của LLVT Quân khu.

Giá trị và thành tích đặc biệt nổi bật của hoạt động CTĐ, CTCT trong giai đoạn này, là đã giải quyết tốt mối quan hệ giữa xây dựng và chiến đấu, trước hết là xây dựng LLVT vững mạnh về chính trị, khơi dậy và động viên cao độ tinh thần yêu nước, ý chí quyết tâm của cán bộ, chiến sĩ; xây dựng cơ sở cách mạng, “thế trận lòng dân” nhằm đánh bại mọi âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù; phát triển phương thức đấu tranh, nghệ thuật tác chiến, nhất là nghệ thuật kết hợp giữa đấu tranh chính trị với đấu tranh quân sự và địch vận… làm cơ sở để LLVT Quân khu và Nhân dân ĐBSCL từng bước đánh bại và làm phá sản các hình thức chiến thuật, kế hoạch bình định trong các chiến lược chiến tranh của thực dân, đế quốc, cùng cả nước hoàn thành thắng lợi sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước. Đồng thời, trừng trị đích đáng hành động xâm lược của bọn diệt chủng Pônpốt - Iêngxari, bảo vệ vững chắc tuyến biên giới Tây Nam; hoàn thành nghĩa vụ quốc tế vẻ vang, giúp Nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng.
Bước sang thời kỳ đất nước tiến hành công cuộc đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, trước yêu cầu xây dựng LLVT Quân khu cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại; xây dựng lực lượng dự bị động viên hùng hậu, dân quân tự vệ vững mạnh, rộng khắp, làm nòng cốt trong công tác QS, QP, bảo vệ Tổ quốc trên địa bàn chiến lược Tây Nam Bộ. Cục Chính trị và Ngành Chính trị Quân khu đã chủ động nghiên cứu, tham mưu với Đảng ủy - Bộ Tư lệnh và cấp ủy, chỉ huy các cấp lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện hiệu quả các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Trung ương, Quân ủy Trung ương; chính sách, pháp luật của Nhà nước về QS, QP. Chỉ đạo, hướng dẫn cụ thể hóa các quy định, nguyên tắc, cơ chế, không ngừng nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động CTĐ, CTCT trong các nhiệm vụ. Tích cực đổi mới nội dung, hình thức công tác chính trị, tư tưởng, xây dựng LLVT Quân khu có bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng, sẵn sàng nhận và hoàn thành tốt mọi nhiệm vụ. Chủ động định hướng, đấu tranh, phản bác hiệu quả âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch giữ vững trận địa tư tưởng của Đảng trong LLVT Quân khu.
Đồng thời, chủ động tham mưu, hướng dẫn tiến hành sâu rộng công tác dân vận, tuyên truyền đặc biệt, hoạt động của các tổ chức quần chúng, trên cơ sở đó phát huy tốt vai trò của LLVT Quân khu trong thực hiện các phong trào, cuộc vận động, các chương trình mục tiêu quốc gia; xung kích, hăng hái giúp Nhân dân phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, dịch bệnh, giữ vững an ninh, an toàn cuộc sống người dân; chăm lo thực hiện tốt chính sách Quân đội, hậu phương Quân đội, đẩy mạnh các hoạt động an sinh; chung tay vì người nghèo không để ai bị bỏ lại phía sau; chung sức xây dựng nông thôn mới... Đặc biệt mô hình “Tết Quân - Dân, “Tết Quân - Dân mừng Chôl Chnăm Thmây” là nét đặc trưng riêng của LLVT Quân khu. Những việc làm thiết thực, giàu tính nhân văn và mang ý nghĩa chính trị, xã hội to lớn của LLVT Quân khu, không chỉ góp phần tăng cường “thế trận lòng dân”, làm tỏa sáng thêm phẩm chất, truyền thống văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ”; không chỉ khẳng định hiệu quả việc thực hiện chức năng đội quân chiến đấu, đội quân công tác và đội quân lao động sản xuất của Quân đội, mà còn thể hiện đúng chiều sâu và giá trị cốt lõi của hoạt động CTĐ, CTCT. Từ thực tiễn sinh động ấy, đã góp phần cung cấp nhiều luận cứ có giá trị để Trung ương, Quân ủy Trung ương, Tổng cục Chính trị bổ sung, phát triển toàn diện đường lối QS, QP, bảo vệ Tổ quốc, lý luận về CTĐ, CTCT; giúp Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu rút ra nhiều bài học quý trong lãnh đạo, chỉ đạo nhiệm vụ QS, QP trên địa bàn chiến lược cực Tây Nam của Tổ quốc.
Những năm tới, tình hình thế giới, khu vực tiếp tục diễn biến nhanh, phức tạp, khó lường; các thế lực thù địch, phản động tăng cường hoạt động chống phá Đảng, Nhà nước, Quân đội bằng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi, nhất là trên không gian mạng. Mục tiêu, nhiệm vụ xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại được Nghị quyết Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XII xác định với nhiều nội dung mới, yêu cầu cao hơn, rõ hơn, cụ thể hơn, toàn diện hơn. Để tiếp tục nâng cao chất lượng, giữ vững vai trò “linh hồn, mạch sống” của CTĐ, CTCT trong mọi hoạt động của LLVT Quân khu, Cục Chính trị và Ngành Chính trị LLVT Quân khu cần tập trung thực hiện tốt một số nội dung chủ yếu sau đây:
Thứ nhất, tiếp tục quán triệt sâu sắc quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Quân đội cách mạng, các nguyên tắc tổ chức và lãnh đạo Quân đội của Đảng, bản chất, nguyên tắc tiến hành CTĐ, CTCT trong Quân đội; nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò, chức năng, nhiệm vụ, yêu cầu hoạt động CTĐ, CTCT trong tình hình mới; chủ động đề xuất và triển khai có hiệu quả các giải pháp bảo đảm cho hoạt động CTĐ, CTCT được tiến hành thường xuyên, kịp thời, rộng rãi với phương châm “ở đâu có bộ đội, ở đó có hoạt động CTĐ, CTCT”. Đặc biệt, CTĐ, CTCT phải luôn là yếu tố bảo đảm sự đổi mới về phương thức, giữ vững và nâng cao năng lực lãnh đạo toàn diện của các cấp ủy, tổ chức đảng.
Thứ hai, thường xuyên nghiên cứu nắm chắc các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng, văn bản pháp luật của Nhà nước về QS, QP, bảo vệ Tổ quốc; về xây dựng chỉnh đốn Đảng, xây dựng đội ngũ cán bộ trong Quân đội. Tích cực tham mưu Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu và cấp ủy, chỉ huy cùng cấp xây dựng các chương trình, kế hoạch, quy chế phối hợp, tổ chức thực hiện đạt kết quả cao nhất, nhất là trong điều kiện thực hiện chính quyền địa phương 2 cấp và tổ chức lại Ban Chỉ huy Quân sự cấp xã; bảo đảm mọi chủ trương, chính sách về QS, QP phải được chuyển hóa vào thực tiễn, lượng hóa bằng kết quả, sản phẩm cụ thể. Bên cạnh đó, hoạt động CTĐ, CTCT phải tập trung cụ thể hóa, hướng dẫn thực hiện nghiêm túc nội dung “2 kiên định, 2 đẩy mạnh, 2 ngăn ngừa” và phương châm “5 vững” theo chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; đẩy mạnh học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh, gắn với phát huy văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ”, xây dựng LLVT Quân khu có bản lĩnh chính trị kiên định, vững vàng, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và Nhân dân; nhận rõ đối tác, đối tượng, âm mưu, thủ đoạn chống phá của kẻ thù; phòng, chống “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; chủ động đi đầu trong bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng.
Thứ ba, phải luôn bám sát thực tiễn, nhất là các đơn vị cơ sở, địa bàn, nhiệm vụ có tính chất khó khăn, phức tạp, kịp thời phát hiện những vấn đề mới; nhận định, đánh giá đầy đủ những yếu tố tác động đến nhiệm vụ QS, QP của LLVT Quân khu nói chung và từng đơn vị nói riêng, trên cơ sở đó tham mưu, đề xuất các nội dung, biện pháp CTĐ, CTCT thực sự hiệu lực, hiệu quả; nhất là trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ huấn luyện, SSCĐ, xây dựng chính quy, quản lý kỷ luật, phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, tăng cường quan hệ quốc tế và đối ngoại quốc phòng của LLVT Quân khu trong điều kiện mới… Theo đó, yêu cầu mọi hoạt động CTĐ, CTCT của LLVT Quân khu phải quán triệt tinh thần: Đi trước trong tham mưu, đề xuất, đi cùng trong tổ chức thực hiện, đi sau trong kiểm chứng kết quả và làm rõ trách nhiệm thực thi của các cấp ủy, cơ quan, đơn vị trong mọi lĩnh vực, mặt công tác.
Thứ tư, phải tiếp tục đổi mới phương thức tiến hành các hoạt động dân vận, chính sách, theo tinh thần “Vì Nhân dân phục vụ” và hướng mạnh về cơ sở, nhất là các vùng sâu, vùng xa, biên giới, hải đảo, vùng căn cứ cách mạng. Trong thực hiện các mặt công tác này, phải chuyển nhận thức từ tham gia bởi yêu cầu nhiệm vụ, sang tham gia bởi tinh thần phụng sự và lấy niềm vui, sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo. Thông qua đó nâng tầm việc thực hiện chức năng đội quân chiến đấu, đội quân công tác, đội quân lao động sản xuất của LLVT Quân khu trước yêu cầu mới, vừa góp phần hiện thực đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của Nhân dân; vừa thông qua thực tiễn để phát huy giá trị văn hóa “Bộ đội Cụ Hồ”, tăng cường mối quan hệ đoàn kết quân - dân, xây dựng “thế trận lòng dân” ngày càng vững chắc.
Thứ năm, cùng với việc tham mưu xây dựng đội ngũ cán bộ các cấp vững mạnh, Cục Chính trị và Ngành Chính trị LLVT Quân khu phải chú trọng quan tâm, chăm lo xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị các cấp vững mạnh toàn diện; thực sự tiêu biểu về phẩm chất, năng lực, đạo đức lối sống, có bản lĩnh chính trị vững vàng. Có tư duy chính trị sắc bén, khả năng thích ứng nhanh với sự biến đổi của tình hình; có trình độ tham mưu, quản lý, năng lực tổ chức thực tiễn để chuyển hóa chủ trương, đường lối và các mặt CTĐ, CTCT thành kết quả cụ thể. Phải gương mẫu giữa nói và làm, giữa tuyên truyền và thực hiện, tiêu biểu về ý thức chấp hành kỷ luật, kỷ cương, tinh thần vượt khó; là trung tâm đoàn kết, hạt nhân quy tụ và lan tỏa niềm tin; là điểm tựa về nhận thức, nơi khơi nguồn, dẫn dắt ý chí, quyết tâm trong thực hiện nhiệm vụ của đơn vị. Đồng thời, Ngành Chính trị LLVT Quân khu phải đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số và cải cách hành chính để nâng cao năng lực quản trị, chất lượng, hiệu quả các mặt công tác. Đồng thời, chú trọng tổng kết thực tiễn, bổ sung, phát triển lý luận về CTĐ, CTCT, bảo đảm cho công tác này thực sự cách mạng, khoa học, giàu sức sáng tạo, giữ vững bản chất là hoạt động lãnh đạo của Đảng trong Quân đội.
Với bề dày thành tích rất đỗi tự hào qua 80 năm xây dựng, chiến đấu, chiến thắng và trưởng thành, tin tưởng rằng Cục Chính trị và Ngành Chính trị LLVT Quân khu sẽ có những đột phá trong thực hiện chức năng, nhiệm vụ, lập được nhiều thành tích mới, nâng tầm hiệu lực, hiệu quả CTĐ, CTCT, tô thắm thêm truyền thống “Kiên định đường lối, bám sát nhiệm vụ, chủ động sáng tạo, đoàn kết quyết thắng”, vững bước trong kỷ nguyên phát triển phồn vinh, thịnh vượng của dân tộc./.


