.png){kind=small}
- NTừ những dấu mốc lịch sử đầu tiên
Những năm đầu thập niên 60 của thế kỷ XX, trước yêu cầu cấp thiết về duy trì pháp luật Nhà nước và kỷ luật Quân đội trong giai đoạn cách mạng mới, ngày 29/4/1961, QUTƯ ra quyết nghị tổ chức Viện Kiểm sát quân sự (VKSQS) trong Quân đội. Trên cơ sở đó, ngày 12/5/1961, Tổng cục Chính trị ra Thông tri số 06/TT-H hướng dẫn chi tiết về tổ chức các Viện Kiểm sát. Sau này, ngày 12/5 được Bộ Quốc phòng công nhận là Ngày truyền thống của Ngành KSQS.
Từ một bộ phận nhỏ thuộc biên chế Cục Quân pháp, với nhiệm vụ ban đầu chủ yếu là thực hành quyền công tố tại các phiên tòa, Ngành KSQS đã trải qua quá trình chuyển mình mạnh mẽ. Khi Luật Tổ chức Viện kiểm sát Nhân dân năm 1960 ra đời, hệ thống VKSQS bắt đầu hình thành hoàn chỉnh với 2 cấp: VKSQS Trung ương và 17 VKSQS Quân khu và tương đương, với tổng biên chế ban đầu có 162 sĩ quan. Vượt qua những khó khăn thiếu thốn về nhân lực và cơ sở vật chất, với tinh thần “vừa học, vừa làm, vừa đào tạo”, đội ngũ cán bộ kiểm sát thời kỳ đầu đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ, đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển của hệ thống tư pháp trong Quân đội sau này.
Trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, các VKSQS không chỉ là cơ quan thực thi pháp luật mà còn trực tiếp góp phần củng cố ý chí chiến đấu. Sự hiện diện của công lý nơi chiến trường giúp duy trì kỷ luật, tạo nên sức mạnh tổng hợp đi đến thắng lợi cuối cùng. Khi đất nước thống nhất, bước vào thời kỳ đổi mới, chức năng, nhiệm vụ VKSQS ngày càng được mở rộng và đi vào chiều sâu. Đặc biệt, trong giai đoạn thực hiện cải cách tư pháp theo tinh thần các Nghị quyết 08 và 49 của Bộ Chính trị, ngành KSQS toàn quân đã tạo nên những bước tiến vượt bậc.
Việc thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp thực hiện chặt chẽ, đúng người, đúng tội, không để xảy ra oan sai hay bỏ lọt tội phạm. Ngành trực tiếp giải quyết nhiều vụ án trọng điểm, có tính chất phức tạp, thu hút sự quan tâm của dư luận như: Vụ án Đinh Ngọc Hệ (Út Trọc) và đồng phạm về tội “Vi phạm quy định về quản lý đất đai”, “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”; hay vụ án Nguyễn Văn Hậu (Hậu Pháo) và các đồng phạm. Thông qua các vụ án này, hàng ngàn tỷ đồng đã được thu hồi cho ngân sách, thể hiện nghiêm minh của pháp luật và củng cố niềm tin của Nhân dân.
Hiện đại hóa tổ chức và ứng dụng công nghệ
Đến nay, hệ thống VKSQS đã phát triển thành một mạng lưới hoàn chỉnh gồm 3 cấp với 44 đơn vị: VKSQS Trung ương (cấp 1); 13 VKSQS Quân khu và tương đương (cấp 2) và 30 VKSQS khu vực (cấp 3). Trụ sở, trang thiết bị làm việc được đầu tư khang trang, đáp ứng tốt yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới. Điểm sáng nổi bật trong những năm gần đây chính là sự đột phá về ứng dụng CNTT. 100% đơn vị kết nối mạng truyền số liệu quân sự và Internet, đảm bảo thông suốt trong chỉ đạo, điều hành. Giai đoạn dịch Covid-19, VKSQS Trung ương là đơn vị tiên phong trong Tổng cục Chính trị tổ chức giao ban và hội nghị trực tuyến, đảm bảo hoạt động không bị gián đoạn. Công tác thống kê hình sự liên ngành trong Quân đội được duy trì nền nếp, cung cấp số liệu khoa học giúp QUTƯ, Bộ Quốc phòng có những tham mưu chính xác về phòng chống tội phạm.
Với phương châm “Nâng cao chất lượng tuyển chọn, đào tạo là khâu đột phá”, hiện nay 100% cán bộ có trình độ đại học trở lên (109 Thạc sĩ và 4 Tiến sĩ). Đây là nguồn lực chất lượng cao, đủ sức gánh vác những nhiệm vụ pháp lý phức tạp. Bên cạnh đó, Ngành KSQS còn tích cực triển khai hiệu quả công tác đối ngoại quốc phòng thông qua các hoạt động thăm và làm việc tại Lào, tham dự hội nghị chống tham nhũng toàn cầu tại Trung Quốc hay các cuộc hội đàm với Viện kiểm sát các tỉnh biên giới Việt - Trung, Việt - Lào góp phần nâng cao vị thế của tư pháp quân sự Việt Nam.
Qua nhiều lần thay đổi, chia tách, sáp nhập và điều động cán bộ, đội ngũ Kiểm sát viên quân sự luôn giữ vững bản lĩnh chính trị, kiên định thực hiện lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với cán bộ ngành Kiểm sát: “Công minh, chính trực, khách quan, thận trọng, khiêm tốn”. Chính phẩm chất “Bộ đội Cụ Hồ” cùng cái tâm của người cầm cán cân công lý đã giúp ngành KSQS xây dựng được hình ảnh đẹp trong lòng Nhân dân và đồng đội.
Cùng với toàn quân, từ khi được thành lập vào ngày 17/12/1975, ngành KSQS Quân khu không ngừng nỗ lực, phấn đấu hoàn thành tốt chức năng nhiệm vụ được giao, tô thắm truyền thống vẻ vang: “Nắm vững pháp luật, tham mưu chính xác, đoàn kết công tâm, tinh thông nghiệp vụ”. Trong đó, việc “nắm vững pháp luật” không chỉ là yêu cầu nghiệp vụ mà còn là nền tảng để đơn vị thực hiện vai trò “tham mưu chính xác” với Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu, đảm bảo mọi quyết sách quân sự đều đúng đắn và thượng tôn pháp luật. Bước vào giai đoạn mới, phương châm “Đoàn kết, đổi mới - bản lĩnh, kỷ cương - chuyên nghiệp, hiện đại” tiếp tục là kim chỉ nam cho mọi hoạt động của ngành KSQS Quân khu. Đây không chỉ là niềm tự hào mà còn là bệ phóng vững chắc để ngành KSQS Quân khu tiếp tục bảo vệ công lý, góp phần xây dựng LLVT Quân khu VMTD, “Mẫu mực, tiêu biểu” trong tình hình mới./.
