.png){kind=small}
- .png)
Trên tấm bản đồ đã ngả màu, ông Thuận lần lượt chỉ vào những vị trí: Thị Tường, Rau Dừa, Giáp Nước, là nơi chôn cất liệt sĩ trong giai đoạn chiến sự ác liệt. “Bom đánh dữ lắm! Có khi chôn anh em xong chưa kịp đắp nấm thì địch đánh tới. Có người đi chôn đồng đội rồi chính họ cũng hy sinh luôn...”, ông Thuận kể.
Dù có sự chỉ dẫn nhưng theo các cán bộ Đội K90, việc tìm kiếm HCLS ở miền Tây gặp nhiều khó khăn bởi địa hình sông nước thay đổi liên tục. Sau hơn 50 năm, địa hình thay đổi. Những dấu tích chiến tranh vì thế cũng dần biến mất theo thời gian. Vậy nên hành trình tìm kiếm HCLS được các anh ví như hành trình chạy đua cùng ký ức.
Ban ngày ngoài thực địa, đêm xuống, các anh vẫn chong đèn bên những tấm bản đồ quân sự cũ, hồ sơ liệt sĩ qua lời kể của nhân chứng. Có thông tin chỉ bắt đầu từ một câu nói của người dân lớn tuổi. Có khi chỉ là ký ức về “một gò đất từng có nhiều nấm mộ”. Nhưng với những người lính làm công tác quy tập, tìm kiếm HCLS, không chi tiết nào bị bỏ qua. Thiếu tá Kim Vang Tha, Nhân viên Đội K90 cho biết: “Điều khó nhất không phải chuyện đào bới giữa rừng tràm hay vùng bưng biền ngập nước. Vị trí ngày xưa và bây giờ khác nhau hoàn toàn. Có nơi trước là bờ sông, giờ đã thành đường dân sinh. Có khu vực tìm kiếm hàng chục năm mới phát hiện được HCLS”.
.jpg)
Để có thêm nhiều thông tin, những buổi hội thảo được tổ chức ngay tại địa phương, các cựu chiến binh, cán bộ Quân đội và người dân cùng ngồi lại, chắt chiu từng mảnh ký ức chiến tranh để ghép nối quá khứ. Từ những mảnh ký ức rời rạc ấy, các dữ liệu dần được kết nối, mở thêm hy vọng cho Đội K90 trên hành trình tìm kiếm HCLS, bằng sự kiên trì và trách nhiệm. Thượng tá Lã Phú Huy, Đội trưởng Đội K90 cho biết: “Có những gia đình đi tìm người thân suốt mấy chục năm. Có mẹ già mất rồi vẫn chưa biết con nằm nơi nào. Vì vậy, dù khó khăn đến đâu, chúng tôi cũng quyết tâm tìm bằng được để đưa các chú, các anh trở về đất Mẹ”.
Mỗi HCLS được tìm thấy không chỉ là thêm một người con trở về với đất Mẹ mà còn là sự khép lại nỗi chờ đợi mòn mỏi của một gia đình, là sự tri ân của thế hệ hôm nay đối với những người đã gửi lại tuổi thanh xuân nơi chiến trường. Mùa khô 2025-2026 (tính đến ngày 14/5/2026), Đội K90 đã tìm kiếm, quy tập được 142 HCLS, có 1 HCLS xác định được danh tính (trong đó quy tập ở trong nước là 121 HCLS và tại Campuchia là 21 HCLS)./.
