Chuyện “tình” ở Làng hoa Sa Đéc

     Người Sa Đéc nói với nhau rằng: Muốn hiểu Làng hoa, đừng vội nhìn hoa lúc rực rỡ, mà nhìn dáng người nông dân trồng hoa cúi xuống luống hoa lúc tinh mơ. Bởi hoa ở Sa Đéc không chỉ để ngắm, hoa là chuyện đời. Và đời, suy cho cùng, cũng là những câu chuyện “tình” lặng lẽ. Ông Nguyễn Văn Lành (thường gọi Bảy Lành), 63 tuổi, ngụ khóm Tân Quy Đông, phường Sa Đéc, tỉnh Đồng Tháp gắn bó với nghề trồng hoa hơn 40 năm. Mảnh vườn trên 3.000m² ven rạch Cái Sơn của ông trồng chủ yếu cúc mâm xôi - loại hoa bình dị nhưng đòi hỏi sự chăm sóc tỉ mẩn. Lưng đã còng nhẹ, ông Lành chậm rãi vuốt từng tán cúc rồi nhẹ nhàng như kể chuyện với khách: “Cúc mâm xôi khó tánh lắm. Để trời nóng quá thì héo, tưới nước nhiều thì hại rễ, thiếu nước thì hoa xấu… Mình trồng, nhất định phải hiểu nó, thương nó, nó mới nở tròn đều, bắt mắt”.

     Ông cưới bà Trần Thị Tư cũng từ một mùa hoa Tết cuối thập niên 1980. Hồi đó, ông là thợ làm chậu kiểng, còn bà Tư là con gái một gia đình trồng Hồng ở Sa Đéc. Đám cưới không lớn, chỉ vài mâm cơm quê nhưng ông nhớ mãi vì năm ấy, vườn hoa nở đẹp. “Chắc hoa nó biết tụi tui thương thiệt” ông cười khà rồi bước nhanh ra vườn hoa.      

     Hoa Sa Đéc giờ không chỉ theo ghe xuồng đi chợ Tết miền Tây, mà còn theo đơn hàng đến khắp cả nước. Giữa làng hoa, chị Nguyễn Thị Hồng (Út Hồng), 35 tuổi, ngụ cùng khóm Tân Quy Đông được xem là gương mặt mới của thế hệ trồng hoa. Chị từng rời Sa Đéc lên TP. Hồ Chí Minh làm việc, mang theo giấc mơ đổi đời nơi phố thị. Ngày rời quê, chị từng suy nghĩ mình sẽ không quay lại mảnh vườn của gia đình. Nhưng mộng đổi đời sau hơn 10 năm không thành, một lần về thăm nhà đúng mùa hoa, chị đứng giữa vườn xưa tự nhiên thấy lòng mình lắng lại. “Ở đây, cái gì cũng chậm nhưng đã gắn bó là cả đời” chị Hồng thủ thỉ.

     Ở lại Sa Đéc, chị Hồng trồng các giống hoa hồng ngoại, Cẩm chướng,… ngoài bán khách hàng thân quen chị còn bán online. Nhưng trong góc vườn, chị vẫn giữ một luống Hồng cổ Sa Đéc giống hoa từng được xem là “tổ” của làng. “Mình giữ để nhớ. Và để nhắc mình rằng, có đi xa cỡ nào, cũng phải có chỗ quay về”, chị Hồng khẳng khái. Nhắc về giống hoa hồng cổ, anh bạn đồng nghiệp Dương Út, bật mí: Hơn trăm năm trước ông Tư Tôn tên thật là Dương Hữu Tài là nông dân làm rẫy ở Sa Đéc. Mang trong mình tình yêu với cây cỏ, ông vừa làm lúa, làm rẫy, vừa theo các bậc tiền bối học cách trồng hoa dân dã như Vạn thọ, Cúc mâm xôi để thưởng ngoạn. Ông Tôn vốn là tá điền cho một gia đình có người thân định cư tại Pháp. Nhờ đó, các giống hồng quý từ phương Tây được mang về trồng rồi bén rễ đất Sa Đéc. Vào những năm 50 của thế kỷ trước, nhu cầu chơi hoa của tầng lớp trung lưu và giới thương gia tại các đô thị lớn như Sài Gòn, Mỹ Tho tăng cao. Vậy là những chuyến hoa lên thành, những dòng người đổ về thưởng hoa. Dần dà hình thành làng hoa hiện đại như ngày nay.     

     Giờ, Sa Đéc có khoảng 4.000 hộ sản xuất hoa; hơn 200 cơ sở kinh doanh hoa, kiểng với trên 2.000 chủng loại, đảm bảo cung ứng ra thị trường hơn 12 triệu sản phẩm hoa, kiểng/năm; tổng giá trị sản lượng hoa, kiểng hàng năm dao động trên 3.300 tỷ đồng và trở thành ngành hàng chủ lực ở Sa Đéc nói riêng và Đồng Tháp nói chung, góp phần đưa phường Sa Đéc trở thành trung tâm du lịch của tỉnh. Là người tiên phong trong làm du lịch, ông Nguyễn Ngọc Hùng, chủ Khu du lịch vui chơi miệt vườn Happy Land Hùng Thy, chia sẻ: “Gia đình ông có 3 thế hệ đã gắn bó với nghề trồng hoa, cây cảnh. Hiện nay với diện tích 17.000 m², Khu du lịch vui chơi miệt vườn của gia đình ông là một trong những địa chỉ nổi bật ở Làng hoa Sa Đéc”.

     Năm 2025, dù thời tiết thất thường khiến việc canh tác thêm vất vả nhưng thay vì than vãn, người làng hoa chỉ hỏi nhau: “Bông bữa nay sao rồi?”, lời hỏi thăm thân tình như dành cho một người bạn cố tri. Sức sống của làng nghề được tiếp nối qua nhiều thế hệ. Đó là ông Tư Tài ở tuổi 60 vẫn đầy tâm huyết, sẵn sàng đầu tư hàng tỷ đồng xây đài quan sát để du khách ngắm trọn vẻ đẹp làng hoa từ trên cao. Đó còn là vợ chồng trẻ Lê Minh Tân và Phạm Thị Ngọc, những người nối nghiệp gia đình bằng cách kết hợp kinh nghiệm dân gian với kiến thức nông học hiện đại để lập kế hoạch phát triển bền vững. Khi du khách trầm trồ trước vẻ đẹp của hoa Sa Đéc và đem lòng so sánh với xứ ngàn hoa, những người nông dân nơi đây chỉ cười hiền: “Tụi tui trồng bằng cả tình thương”. Câu nói dân dã ấy chính là lời khẳng định chắc nịch cho một đời người bám đất, thổi hồn vào hoa bằng tất cả trái tim mình.

     Chiều xuống, nước sông Tiền nhuốm màu hồng bởi những hạt phù sa. Làng hoa lặng lại sau một ngày rộn ràng. Trong ánh hoàng hôn, Sa Đéc hiện lên không chỉ là làng hoa, mà là làng của những mối tình bền bỉ. Mỗi chậu hoa còn ví như một mảnh đời: Chậu thì trồng cho ngày vui cưới, chậu trồng để nhớ người đã mất, chậu trồng chỉ để giữ lại một lời hẹn chưa kịp nói ra,… đó là những thứ thâm thúy nhất với người trồng hoa Sa Đéc. Giờ đây, tôi mới vỡ lẽ, chuyện “tình” ở làng hoa Sa Đéc như con nước, âm thầm nuôi dưỡng bao phận người gắn chặt đời mình với đời hoa./.