Chi tiết tin tức
A- A A+ | Tăng tương phản Giảm tương phản

Cùng đồng bào dân tộc Khmer nâng cao giá trị nông sản

- Nhờ chuẩn hóa quy trình sản xuất, đưa giống mới vào canh tác và kết nối chuỗi giá trị thông qua các hợp tác xã (HTX), đồng bào dân tộc Khmer phường Vĩnh Châu (TP. Cần Thơ) đang từng bước nâng tầm thương hiệu củ hành tím. Hướng đi này không chỉ giải quyết bài toán đầu ra mà còn tạo sinh kế bền vững, nâng cao thu nhập cho bà con.

Ông Thạch Dil, Giám đốc Hợp tác xã hành tím Vĩnh Châu (bên trái) trao đổi với nông dân về quy trình canh tác giống hành tím mới.
 

Phường Vĩnh Châu có 50% đồng bào dân tộc Khmer. Từ nhiều đời nay, hành tím đã trở thành cây trồng đặc trưng, gắn chặt với sinh kế của hàng ngàn hộ gia đình. Nông dân xuống giống từ tháng 9 âm lịch và thu hoạch sau 2,5 - 3 tháng. Sản phẩm đã được bảo hộ nhãn hiệu hàng hóa từ năm 2009, công nhận Chỉ dẫn địa lý vào năm 2019 và đạt chứng nhận OCOP 3 sao.

Năm 2026, địa phương xuống giống gần 6.500 héc ta; trong đó trên 5.000 héc ta là hành thương phẩm, phần còn lại hành giống. Đáng chú ý, xu hướng canh tác đang dịch chuyển mạnh mẽ sang hướng an toàn với 1.148,4 héc ta sản xuất theo hướng hữu cơ sinh học, tăng cường phân bón hữu cơ và giảm thiểu hóa chất. Tổng sản lượng ước tính đạt khoảng 120 ngàn tấn.

Dù mang lại giá trị cao, nghề trồng hành vẫn phải đối mặt với không ít rủi ro. Mưa lớn kéo dài thường làm chậm lịch xuống giống, có nơi năng suất sụt giảm chỉ còn 200 - 300 kg/1.000m². Bên cạnh đó, giá hành giống có lúc đội lên 100.000 - 150.000 đồng/kg (cao gấp đôi các năm trước), trong khi giá hành thương phẩm có thời điểm chạm đáy chỉ 15.000 - 22.000 đồng/kg. Việc sản xuất nhỏ lẻ, thiếu kho lạnh bảo quản và phụ thuộc vào thương lái khiến nông dân luôn ở thế bị động.

Để tháo gỡ khó khăn, nhiều hộ dân đã mạnh dạn thử nghiệm các giống hành mới có sức chống chịu tốt hơn. Ông Châu Xuân Long là một trong những nông dân tiên phong tại phường Vĩnh Châu chuyển sang trồng giống hành F1 Maserati (Hà Lan) trong hai vụ liên tiếp. “Trên cùng diện tích 800m², vụ trước hành tím địa phương chỉ thu được 1,7 - 1,8 tấn, trong khi hành F1 đạt khoảng 2,5 tấn. Đặc biệt, trong điều kiện mưa nhiều như năm nay, nhiều ruộng hành truyền thống bị thiệt hại nặng nhưng diện tích trồng hành F1 vẫn cho kết quả khả quan”, ông Long cho biết.

Giống hành Hà Lan cho năng suất trung bình từ 18-20 tấn/héc ta, loại này được doanh nghiệp thu mua với giá khoảng 22.000 đồng/kg (cao hơn mức 18.000 đồng/kg của giống địa phương). Không chỉ vậy, doanh nghiệp còn hỗ trợ cung cấp giống và cho phép nông dân trả chậm đến khi thu hoạch, giúp bà con yên tâm sản xuất.

Để thay đổi thói quen sản xuất manh mún, các HTX đang trở thành mắt xích then chốt giúp người dân tiếp cận thị trường và sản xuất bền vững. Tại khu vực Nền Biếu, HTX Rau màu Hòa Thành với 14 thành viên (chủ yếu là đồng bào dân tộc Khmer) đang canh tác 14 héc ta, trong đó có 3 héc ta trồng hành theo chuẩn hữu cơ. Ông Thạch Tiền, Giám đốc HTX cho biết: “Quy trình canh tác sinh học giúp giảm chi phí đầu vào. Nhờ tham gia liên kết, sản phẩm của HTX được doanh nghiệp thu mua với giá ổn định và đưa vào kho lạnh bảo quản, khắc phục tình trạng được mùa rớt giá”.

Tương tự, tại HTX hành tím Vĩnh Châu, bài toán chuỗi giá trị được giải quyết qua xúc tiến thương mại và tìm kiếm thị trường. Ông Thạch Dil, Giám đốc HTX chia sẻ: “HTX hiện có 30 thành viên chính thức và 200 thành viên liên kết. Diện tích sản xuất trực tiếp 16,5 héc ta, cùng 90 héc ta liên kết canh tác lúa, hành giống, hành thương phẩm, ớt và măng tây. Ngoài cung cấp thị trường trong nước, HTX còn hướng tới xuất khẩu sang Nhật Bản”.

Để thực hiện chuỗi liên kết hiệu quả, HTX chú trọng khâu thu mua, áp dụng tiêu chuẩn VietGAP và truy xuất nguồn gốc. Ông Thạch Dil cũng kiến nghị các cấp ngành hỗ trợ kinh phí xây dựng kho lạnh sức chứa 1.000 - 2.000 tấn, tạo điều kiện vay vốn ưu đãi và làm thủ tục nâng hạng sản phẩm OCOP từ 3 sao lên 4 sao.

Sự khởi sắc của thủ phủ hành tím mang đậm dấu ấn đồng hành của các cấp chính quyền. Bà Nguyễn Thị Hòa Bình, Chủ tịch UBND phường Vĩnh Châu thông tin: “Từ đầu năm đến nay, diện tích trồng và thu hoạch hành tím của phường đạt 3.500 héc ta (hoàn thành 100% kế hoạch); sản lượng đạt 59.462 tấn (đạt 101,09% kế hoạch). Chúng tôi đang tích cực phối hợp cùng Sở Công thương quảng bá, xúc tiến thương mại, đưa sản phẩm lên các sàn điện tử, trạm dừng chân và chuỗi siêu thị bán lẻ”.

Để tăng cường uy tín trên thị trường, hiện có 06 tổ chức, doanh nghiệp được trao quyền sử dụng Chỉ dẫn địa lý hành tím Vĩnh Châu. Đánh giá về mô hình này, ông Trần Chí Hùng, Phó Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ nhấn mạnh: “Các mô hình HTX không chỉ giúp liên kết các hộ dân mà còn góp phần hạn chế rủi ro, nâng cao hiệu quả sản xuất và giá trị nông sản. Chúng tôi tiếp tục ưu tiên phát triển các mô hình phù hợp với vùng đồng bào dân tộc Khmer; khuyến khích bà con ứng dụng khoa học công nghệ và tăng cường liên kết chặt chẽ giữa nông dân, HTX và doanh nghiệp. Đồng thời, các sở, ngành sẽ phối hợp tháo gỡ khó khăn về vốn, hạ tầng kho bãi, bảo quản và chế biến sâu”.

Từ những thửa ruộng ven biển, đồng bào dân tộc Khmer đang cùng các HTX định hình cách làm nông nghiệp mới: chuyên nghiệp, bài bản và gắn liền với nhu cầu thị trường. Đây là “chìa khóa” giúp nông dân nâng tầm giá trị nông sản bản địa, chủ động trước biến động của thời tiết, giá cả và từng bước xây dựng cuộc sống ổn định, bền vững./.

Bài, ảnh: KHÁNH NGỌC - TRUNG KIÊN

Tác giả: Bài, ảnh: KHÁNH NGỌC - TRUNG KIÊN

Liên kết

Thống kê truy cập

Đang online: 1
Lượt truy cập hôm nay: 476
Trong tháng: 15.172
Tổng số lượt truy cập: 189.529