Mệnh lệnh từ trái tim trong “Chiến dịch 500 ngày đêm” của LLVT Quân khu

Trên địa bàn Quân khu hiện có 116 nghĩa trang liệt sĩ, với hơn 155.336 phần mộ, trong đó có 83 mộ tập thể. Trong Chiến dịch 500 ngày đêm tổ chức lấy mẫu đối với mộ chưa xác định được thông tin là 40.928 mộ trên địa bàn 5 tỉnh, thành phố. Đây là khối lượng công việc rất lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng Quân đội, Công an, Y tế, khoa học và chính quyền địa phương.

PV: Thưa Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon, “Chiến dịch 500 ngày đêm” được ví như một “trận đánh” đặc biệt trong thời bình. Xin đồng chí cho biết, ngay khi nhận được chỉ đạo từ Ban Chỉ đạo quốc gia (BCĐQG) và Bộ Quốc phòng, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu đã triển khai thực hiện như thế nào?

Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon: Ngay sau khi có các Quyết định của BCĐQG và hướng dẫn của Bộ Quốc phòng, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu đã ban hành Kế hoạch số 867/KH-BCĐ nhằm cụ thể hóa chỉ tiêu, giải pháp sát với tình hình thực tiễn của sông nước miền Tây Nam Bộ. Chúng tôi xác định hai mục tiêu lớn:

Một là, đẩy mạnh hoạt động tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ (TKQT HCLS) cả trong và ngoài nước (Campuchia). Từ tháng 01/2026 đến trước tháng 7/2027, toàn Quân khu phấn đấu tìm kiếm và quy tập khoảng 1.450 HCLS. Trong đó, riêng năm 2026 khoảng 900 hài cốt và 550 hài cốt còn lại sẽ dồn lực thực hiện trong 7 tháng đầu năm 2027.

Hai là, thực hiện một nhiệm vụ chưa từng có tiền lệ về quy mô: Tổ chức lấy mẫu sinh phẩm 40.928 mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin trong các nghĩa trang liệt sĩ trên địa bàn Quân khu để phục vụ giám định ADN. Đây là cơ sở dữ liệu huyết thống để xác định danh tính đưa các anh về với người thân và gia đình.

PV: Để hiện thực hóa những chỉ tiêu cao như vậy trong một khoảng thời gian ngắn, đâu là những thuận lợi mang tính quyết định để Ban Chỉ đạo 515 Quân khu vững tin hoàn thành tốt nhiệm vụ, thưa đồng chí?

Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon: Thuận lợi lớn nhất trước hết là sự lãnh đạo, chỉ đạo thường xuyên của Thường vụ Đảng ủy - Bộ Tư lệnh Quân khu và cấp ủy, chính quyền các tỉnh, thành phố trên địa bàn. Hành lang pháp lý ngày càng hoàn thiện, đặc biệt là các văn bản mới như Nghị định số 281/2025/NĐ-CP của Chính phủ và Thông tư số 03/2026/TT-BQP của Bộ Quốc phòng đã bảo đảm rất tốt chế độ, chính sách và phương tiện trang bị cho các lực lượng trực tiếp làm nhiệm vụ. Bên cạnh đó là sự đồng lòng, ủng hộ của Nhân dân, Hội CCB và thân nhân liệt sĩ đã cung cấp nhiều thông tin quan trọng phục vụ công tác TKQT. Sự đồng hành này tiếp thêm sức mạnh rất lớn cho cán bộ, chiến sĩ trên thực địa. Ngoài ra, các lực lượng chuyên trách của Quân khu như Đội K90 (Cục Chính trị) và các Đội K91, K92, K93 của Bộ CHQS các tỉnh đã có hàng chục năm kinh nghiệm, bản lĩnh, ý thức tổ chức kỷ luật và tinh thần trách nhiệm rất cao. Chúng tôi còn nhận được sự phối hợp chặt chẽ, chí nghĩa, chí tình của Ban Chuyên trách và Nhân dân nước bạn Campuchia trong công tác TKQT, hồi hương HCLS quân tình nguyện và chuyên gia Việt Nam hy sinh qua các thời kỳ chiến tranh.

PV: Bên cạnh những thuận lợi, đồng chí có thể chia sẻ thêm về những khó khăn, thách thức lớn nhất mà Quân khu đang phải đối diện?

Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon: Khó khăn lớn nhất, đáng lo ngại nhất lúc này chính là yếu tố thời gian. Chiến tranh đã lùi xa, nhân chứng lịch sử - những người trực tiếp chôn cất liệt sĩ hoặc biết thông tin về các phần mộ đều đã cao tuổi, trí nhớ suy giảm, nhiều người đã qua đời. Sông nước miền Tây Nam Bộ có sự thay đổi dòng chảy liên tục, cùng với quá trình đô thị hóa, cải tạo đất nông nghiệp sâu rộng làm cho địa hình, địa vật thay đổi hoàn toàn. Nhiều vị trí trước đây là gò đất, hàng cây nay đã thành sông sâu hoặc khu dân cư, khiến việc định vị, xác minh thông tin gặp nhiều trở ngại.

Về mặt kỹ thuật trong công tác lấy mẫu sinh phẩm để giám định ADN. Do đặc thù địa hình ngập nước, một số phần mộ liệt sĩ đã cải táng nhiều lần hoặc nằm trong vùng đất bị nhiễm phèn, nhiễm mặn nghiêm trọng, dẫn đến tình trạng phân hủy. Việc khai quật, bảo quản và lấy mẫu đòi hỏi sự tỉ mỉ, đúng quy trình kỹ thuật cực kỳ nghiêm ngặt của cơ quan chuyên môn đảm bảo mẫu đạt chất lượng cao nhất cho việc phân tích ADN.

Một thách thức nữa, số lượng mộ cần lấy mẫu lớn, phân bố rộng khắp các địa phương. Ví dụ như tỉnh An Giang có đến 15.753 mộ chưa xác định thông tin, Đồng Tháp có 11.810 mộ... Trong khi đó, lực lượng chuyên môn y tế và trang thiết bị chuyên dụng có hạn. Áp lực hoàn thành trước ngày 01/7/2027 trong thời tiết mưa nắng thất thường của vùng sông nước là rất cao.

PV: Trước những khó khăn mang tính đặc thù đó, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu đã chỉ đạo thực hiện như thế nào để  kịp tiến độ “thần tốc” lại vừa đảm bảo độ chính xác tuyệt đối, thưa Thiếu tướng?

Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon: Chúng tôi quán triệt tốt tinh thần: “Khó khăn ở đâu, tìm giải pháp tháo gỡ ở đó; tuyệt đối không để chậm trễ vì đây là việc làm nghĩa tình” theo phương châm “Làm trước, rút kinh nghiệm rồi mới nhân rộng”. Vào cuối tháng 5/2026, chúng tôi giao Ban Chỉ đạo 515 tỉnh Vĩnh Long chọn Nghĩa trang liệt sĩ tỉnh làm trước thực hiện lấy mẫu sinh phẩm đối với các mộ chưa xác định thông tin. Quá trình làm này giúp chúng tôi đánh giá chính xác từ khâu chuẩn bị thực địa, quy trình khai quật, kỹ thuật lấy mẫu của lực lượng quân y, đến khâu lưu trữ, số hóa thông tin và hoàn trả mặt bằng bảo đảm trang nghiêm. Kết quả thực hiện là cơ sở quan trọng để hoàn thiện quy trình và triển khai đồng bộ trên toàn địa bàn Quân khu.

Ban Chỉ đạo 515 Quân khu phối hợp chặt chẽ với Sở Nội vụ các địa phương, ứng dụng phần mềm quản lý thông tin liệt sĩ. Mỗi phần mộ khi được khai quật lấy mẫu đều được số hóa sơ đồ, lập hồ sơ điện tử, liên thông với cơ sở dữ liệu quốc gia về người có công. Việc này giúp quản lý chặt chẽ mẫu, tránh việc nhầm lẫn hay sai sót thông tin. Đối với công tác TKQT, bên cạnh các đội chuyên trách (K90, K91, K92, K93), chúng tôi đã tham mưu thành lập các tổ công tác lâm thời, huy động sự tham gia phối hợp của lực lượng DQTV, an ninh cơ sở và các đoàn thể địa phương. Sự tham gia đa dạng này giúp chúng tôi bám sát địa bàn, nắm bắt thông tin nhanh và chính xác nhất.

PV: Từ nay đến cột mốc Kỷ niệm 80 năm Ngày  Thương binh - Liệt sĩ không còn dài, Quân khu xác định phương hướng và những giải pháp trọng tâm nào để khép lại chiến dịch 500 ngày đêm một cách trọn vẹn nhất, hướng tới giai đoạn 2026 - 2030?

Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon: Chúng tôi xác định phải nỗ lực hết khả năng của mình. Phương hướng trọng tâm trong chặng đường nước rút từ nay đến trước tháng 7/2027 và giai đoạn tiếp theo tập trung nâng cao trách nhiệm của cấp ủy, chỉ huy các cấp, đẩy mạnh công tác tuyên truyền sâu rộng trong quần chúng Nhân dân. Chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ quan báo chí, truyền thông, tăng cường thời lượng phát sóng để lan tỏa sâu rộng ý nghĩa thiêng liêng của chiến dịch, kêu gọi mọi thông tin quý giá từ người dân. Tập trung mọi nguồn lực, trang thiết bị tốt nhất để hoàn thành dứt điểm chỉ tiêu lấy mẫu sinh phẩm các mộ liệt sĩ chưa xác định danh tính trước ngày 01/7/2027. Sau khi khai quật và lấy mẫu, công tác tu bổ, tôn tạo lại các phần mộ và nghĩa trang phải được thực hiện chu đáo, đảm bảo tính mỹ quan, trang nghiêm, tôn kính.

Đồng thời, chuẩn bị tốt cho việc ký kết Biên bản lần thứ XXVI với Ban Chuyên trách 10 tỉnh thuộc Vương quốc Campuchia vào tháng 10/2026 để duy trì hiệu quả công tác tìm kiếm trên đất Bạn.

  “Chiến dịch 500 ngày đêm” được triển khai từ ngày 15/3/2026 đến 27/7/2027 là nhiệm vụ chính trị có ý nghĩa đặc biệt sâu sắc, thể hiện trách nhiệm và lòng biết ơn của thế hệ hôm nay đối với các anh hùng liệt sĩ. Bằng danh dự của người chiến sĩ QĐND Việt Nam, LLVT Quân khu cam kết sẽ hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, góp phần làm vơi đi phần nào nỗi đau thương, mong mỏi của hàng vạn gia đình trên cả nước.

PV: Xin trân trọng cảm ơn đồng chí Phó Chính ủy Quân khu.