Nhạc ngũ âm hòa vang phum sóc - Kỳ cuối: Giữ vững lòng dân nơi phum sóc

Kỳ cuối: Giữ vững lòng dân nơi phum sóc

Giữa nhịp sống hiện đại đang len sâu vào từng phum sóc Nam Bộ, tiếng kinh chiều trong những ngôi chùa Nam tông Khmer vẫn vang lên; những điệu múa Rom-Vong, tiếng nhạc Ngũ âm, các lễ hội vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Đó không chỉ là biểu hiện của sức sống văn hóa dân tộc mà còn là minh chứng sinh động cho sự gắn bó bền chặt giữa đồng bào với Đảng, Nhà nước và khối đại đoàn kết toàn dân tộc

Lá chắn mềm "thế trận lòng dân”

Tại TP. Cần Thơ, nơi có trên 543 ngàn đồng bào dân tộc Khmer sinh sống, nhiều chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế, đào tạo nghề, tạo việc làm, chăm lo an sinh xã hội tiếp tục được thực hiện hiệu quả. Các lễ hội văn hóa truyền thống được duy trì thường xuyên; hệ thống chùa Phật giáo Nam tông Khmer tiếp tục được quan tâm bảo tồn; nhiều nghệ nhân, người có uy tín được tạo điều kiện tham gia truyền dạy văn hóa dân tộc cho thế hệ trẻ.

Từ kháng chiến giải phóng dân tộc đến công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, nhiều cán bộ, chiến sĩ, chức sắc tôn giáo, người có uy tín và đồng bào dân tộc Khmer đã có những đóng góp to lớn cho quê hương, đất nước. Thực tế cho thấy, ở đâu đời sống người dân được chăm lo, văn hóa được tôn trọng, tiếng nói của Nhân dân được lắng nghe thì ở đó các luận điệu kích động, chia rẽ khó có đất tồn tại. Đó cũng là lý do các thế lực xấu thường xuyên tìm cách công kích vào vấn đề dân tộc, tôn giáo nhằm phá vỡ niềm tin và sự gắn kết cộng đồng. Đáng chú ý, nhiều đối tượng núp bóng “bảo vệ văn hóa Khmer”, “đấu tranh vì quyền lợi dân tộc”… nhưng thực chất là lợi dụng những khó khăn cục bộ để chống phá Đảng, Nhà nước, chia rẽ đồng bào dân tộc Khmer với các dân tộc anh em.

Tuy nhiên, âm mưu ấy khó có thể thành công bởi thực tiễn đời sống đồng bào dân tộc Khmer đang ngày càng đổi thay tích cực. Ông Chau Yêm, ngụ xã Ba Chúc, tỉnh An Giang là một trong những hộ có hoàn cảnh khó khăn của xã chỉ tay vào cặp bò được Nhà nước hỗ trợ, phấn khởi: “Bò cái chuẩn bị đẻ bò con. Tôi đã chuẩn bị nhiều cỏ dự trữ làm thức ăn cho chúng”. Không nén được cảm xúc, ông Yêm nói tiếp: “Tôi sống ở Ba Chúc đã ngoài 50 năm; trừ những năm chạy giặc Pol Pot thì còn lại là thời gian tôi chí thú làm ăn. Nhưng gia cảnh đông người, ít đất nên cuộc sống bấp bênh, được địa phương hỗ trợ, nhiều năm qua nhà tôi không còn khó khăn, con tôi thi đỗ đại học và đang học năm cuối ngành Thú y”.

Vào ấp Sray Skoth, xã An Cư, tỉnh An Giang (có 100% đồng bào dân tộc Khmer sinh sống) nơi có nghề dệt thổ cẩm truyền thống. Để bảo tồn và phát triển hoạt động làng nghề dệt thổ cẩm Khmer xã An Cư (trước đây là xã Văn Giáo), năm 2000, Hợp tác xã Dệt thổ cẩm Văn Giáo được thành lập. “Thành viên tham gia, mang lại thu nhập thêm từ 2-5 triệu đồng/tháng. Trong đó, tỉnh công nhận nhiều nghệ nhân, thợ giỏi làm “hạt nhân” để duy trì, phát triển nghề dệt thổ cẩm. Năm 2006, hợp tác xã được Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh An Giang xây dựng và bảo hộ nhãn hiệu tập thể cho sản phẩm “Lụa thổ cẩm Văn Giáo”. Đầu năm 2023, sản phẩm xà rông thổ cẩm Khmer Văn Giáo đạt chuẩn sản phẩm OCOP 3 sao, là sản phẩm đặc trưng của đồng bào dân tộc Khmer tỉnh An Giang và khu vực ĐBSCL”, nghệ nhân Neáng Chanh Ly, ấp Sray Skoth, xã An Cư cho biết thêm.

    Nền tảng vững chãi trong giai đoạn mới

Để tiếp tục củng cố “thế trận lòng dân” nơi vùng đồng bào dân tộc Khmer, điều quan trọng nhất là phải chăm lo tốt đời sống vật chất và tinh thần của bà con. Cùng với phát triển KT-XH, việc giữ gìn không gian văn hóa Khmer cần được quan tâm đúng mức. Tiến sĩ Ngô Sô Phe, Hiệu trưởng Trường Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ và Nhân văn (Đại học Trà Vinh) nhấn mạnh tại Hội nghị bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống dân tộc Khmer: “Đại học Trà Vinh là nơi duy nhất trong cả nước được Chính phủ giao thực hiện nhiệm vụ trọng điểm quốc gia đào tạo nhân lực về Ngôn ngữ - Văn hóa - Nghệ thuật Khmer Nam Bộ. Nhà trường không chỉ đào tạo nguồn nhân lực mà còn có vai trò trong việc gắn kết giữa bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa phục vụ phát triển KT-XH vùng đồng bào dân tộc. Chúng tôi đào tạo, cung cấp hàng ngàn nhân lực trình độ đại học, sau đại học cho thị trường lao động trong và ngoài nước, trong đó có trên 4.300 nhân lực đội ngũ trí thức là con em đồng bào dân tộc Khmer”.

Bên cạnh đó, báo chí và lực lượng làm công tác tuyên truyền cần chủ động hơn trong đấu tranh phản bác thông tin sai trái. Không chỉ phản bác bằng lý luận, điều quan trọng là phải đưa hơi thở cuộc sống, phản ánh chân thực sự đổi thay vùng đồng bào dân tộc Khmer để sự thật tự lên tiếng. Bởi khi lòng dân thuận, niềm tin bền chặt và văn hóa được gìn giữ, sẽ không một thế lực nào có thể chia rẽ cộng đồng các dân tộc Việt Nam. Chính đời sống nơi phum sóc Khmer hôm nay là minh chứng rõ ràng nhất cho tính đúng đắn, nhất quán và nhân văn trong chính sách dân tộc, tôn giáo của Đảng, Nhà nước ta.

Từ những mái chùa Nam tông Khmer được gìn giữ, những lễ hội truyền thống, loại hình nghệ thuật dân gian được bảo tồn đến sự đổi thay ngày càng rõ nét trong đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào Khmer Nam Bộ đã khẳng định một thực tế không thể phủ nhận: Bản sắc văn hóa Khmer luôn được tôn trọng, bảo vệ và phát huy trong khối đại đoàn kết toàn dân tộc./.

Kỳ 1: Phum sóc cùng nhau phát triển

Kỳ 2: Không thể chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc