
Hành trình 25 mùa khô của Đội K91 và trên 1.900 bộ hài cốt liệt sĩ được tìm thấy với sự giúp đỡ tận tình của chính người dân Campuchia, những nhân chứng sống của lịch sử là bằng chứng sống động nhất về một cuộc chiến vì nghĩa vụ quốc tế cao cả.
Dưới ánh nắng gắt gỏng của mùa khô, những cánh đồng thốt nốt, những gò cao, phum sóc thuộc các tỉnh Pusat, Prayveng… được cán bộ, chiến sĩ Đội K91 rà soát tỉ mỉ. Từng thông tin được chắt chiu từ ký ức người dân. Bà Priep Huông, tỉnh Prayveng, Campuchia vừa nói vừa chỉ tay phía gò đất: “Ở khu gò cao này, tôi từng thấy bộ đội Việt Nam chôn cất đồng đội, mà lâu quá địa hình thay đổi nên nhiều người cũng quên mất, không nhớ rõ chổ chính xác được”. Từ những thông tin mong manh ấy, các tổ công tác rong ruổi trong những cánh rừng, luồn lách bên sườn dốc cheo leo hay mải miết giữa cánh đồng mênh mông trên đất bạn, tiến hành rà phá bom mìn, đào tìm trong từng lớp đất. Hơn 50.000 mét khối đất đá được lật lên. Và rồi, 23 bộ hài cốt liệt sĩ đã được tìm thấy trong đầu mùa khô năm nay.

Thống kê 25 mùa khô bền bỉ vừa qua, Đội K91 đã tìm thấy 1.992 bộ hài cốt liệt sĩ từ Campuchia đưa về đất mẹ. Những kỷ vật nhỏ bé như dây nịt, cúc áo, mảnh tăng võng… nằm lại dưới lòng đất không chỉ là dấu tích chiến tranh, mà là chứng cứ sống động của lịch sử. Và chính những sự thật ấy, đã và đang bác bỏ những luận điệu xuyên tạc, cố tình bóp méo lịch sử: rằng quân tình nguyện Việt Nam sang Campuchia là “xâm lược”. Bởi nếu là xâm lược… sẽ không có những cuộc tìm kiếm lặng thầm kéo dài suốt hàng chục năm. Sẽ không có những người lính hôm nay ở bên đất bạn, đối mặt hiểm nguy, vẫn đang miệt mài với sứ mệnh thiêng liêng, gác lại niềm riêng để đi tìm đồng đội, viết tiếp khúc ca tri ân bằng mồ hôi, bằng nước mắt và bằng cả trái tim nhiệt thành. … chỉ để đưa đồng đội trở về. Càng không có sự đồng hành, giúp đỡ đầy nghĩa tình của chính người dân Campuchia, những người hiểu rõ ai là người đã từng kề vai sát cánh, giúp họ thoát khỏi họa diệt chủng. Đó là sự thật của lịch sử. Là bản chất của một cuộc chiến vì nghĩa vụ quốc tế cao cả. Và cũng là nền tảng không thể phủ nhận để bảo vệ niềm tin, bảo vệ tư tưởng đúng đắn của Đảng.

Không chỉ là nhiệm vụ chính trị, hành trình của Đội K91 còn là biểu hiện sinh động của đường lối đối ngoại của Đảng và Nhà nước ta “Việt Nam – Campuchia láng giềng tốt đẹp, hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền vững lâu dài” và sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng vũ trang, chính quyền và nhân dân hai nước đã góp phần vun đắp mối quan hệ hữu nghị Việt Nam – Campuchia, được xây dựng bằng máu, bằng sự hy sinh và bằng cả trách nhiệm hôm nay. Chiến sĩ Nguyễn Minh Quang, Phân đội 2, Đội K91, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh Đồng Tháp cho biết: “Thời tiết mùa này ở CPC nóng hơn ở quê, nhưng được sự hỗ trợ nhiệt tình của bà con bản địa, chúng tôi cũng đỡ nhớ quê nhà. Đồng thời, anh em đơn vị ai cũng thầm nhủ rằng cái khó khăn ngày nay không bằng mưa bom bão đạn của các chú đã trãi qua, nên ai cũng cố gắng”. Trung tá Bùi Văn Tuấn, Phân đội trưởng đội 1, Đội K91, Phòng Chính trị, Bộ CHQS tỉnh Đồng Tháp khẳng định: “Việc làm nhân văn, cao cả này với chúng tôi không chỉ là lời hứa mà là lời tri ân, mỗi lớp đất lật lên là niềm cảm xúc của cán bộ, niềm tin tìm kiếm hài cốt liệt sĩ”. Thiếu tướng Bum Bê, Phó Chỉ huy trưởng Tiểu khu quân sự Prey – veng, Campuchia cho biết thêm: “Ngày xưa, bộ đội Việt Nam cứu chúng tôi khỏi cái chết. Sự hy sinh của quân tình nguyện Việt Nam là vô giá, không có gì bù đắp được. Chúng tôi xác định giúp đỡ các Đội tìm kiếm quy tập hài cốt liệt sĩ của Quân đội nhân dân Việt Nam ngày nay là nhiệm vụ nhân đạo và sự tri ân. Chính vì thế, chúng tôi và Nhân dân bản địa hết lòng giúp đỡ, tạo mọi điều kiện tốt nhất để Đội K91 tìm kiếm được hài cốt của liệt sĩ đưa về nước”.
Mỗi bộ hài cốt được tìm thấy là một người lính trở về. Nhưng sâu xa hơn, đó là sự trở về của niềm tin… của đạo lý… của trách nhiệm với lịch sử. Đó cũng chính là cách thiết thực nhất để bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, không phải bằng những khẩu hiệu khô cứng… mà bằng sự thật, bằng hành động, và bằng những giá trị không thể thay đổi của dân tộc Việt Nam: Uống nước nhớ nguồn. Nghĩa tình, thủy chung. Và không bao giờ quên những người đã ngã xuống vì quê hương, vì đất nước, vì nghĩa vụ quốc tế cao cả./.


