Tiểu đoàn Trinh sát 50 năm bản lĩnh và khát vọng vươn xa

Ngày 02/4/1976, theo Quyết định của Bộ Tư lệnh Quân khu 9, Tiểu đoàn Phú Lợi I được điều động về Quân khu, chính thức thành lập Tiểu đoàn Trinh sát (phiên hiệu B100). Từ thời điểm đó, ngày 02/4 hằng năm trở thành Ngày truyền thống của đơn vị, cũng là dấu mốc mở ra một chặng đường mới, gắn liền với nhiệm vụ nắm địch, phục vụ công tác tham mưu tác chiến của Bộ Tư lệnh Quân khu. Những năm đầu thành lập là lúc chiến tranh bảo vệ biên giới Tây Nam nổ ra. Với chức năng đặc thù, cán bộ, chiến sĩ trinh sát phải bí mật luồn sâu vào khu vực đối phương, bám trụ nhiều ngày trong rừng núi, thu thập tin tức, hiệu chỉnh pháo, tổ chức phục kích bắt tù binh khai thác thông tin. Có những tổ trinh sát bám địa bàn hàng tháng ở khu vực núi AngChao, cách biên giới hàng chục km, hiểm nguy luôn rình rập.

Nhờ mưu trí, táo bạo và ý chí sắt đá, Tiểu đoàn đã cung cấp nhiều nguồn tin quan trọng giúp Quân khu chỉ huy chiến đấu hiệu quả, liên tiếp giành thắng lợi trên tuyến biên giới, giữ vững chủ quyền lãnh thổ và bảo vệ cuộc sống bình yên của Nhân dân. Một trong những dấu ấn nổi bật là trận đánh tại núi Phú Cường ngày 19/01/1978. Nhờ nắm chắc hệ thống phòng ngự, quân số và thủ đoạn hoạt động của đối phương, lực lượng Trinh sát đã giúp Bộ Tư lệnh Quân khu chỉ huy tiêu diệt lực lượng địch tương đương cấp sư đoàn. Riêng các tổ trinh sát bí mật thọc sâu, bất ngờ nổ súng chiếm giữ ba cao điểm chiến lược, phá hủy nhiều trận địa hỏa lực của địch, góp phần quan trọng vào thắng lợi chung.

Sau khi hoàn thành nhiệm vụ trên tuyến biên giới, Tiểu đoàn Trinh sát tiếp tục tham gia làm nghĩa vụ quốc tế giúp Nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng. Từ hướng tiến công Tịnh Biên - Tà Keo - Phnôm Pênh - Pursat, lực lượng trinh sát phối hợp với các đơn vị xe tăng và bộ binh đánh chiếm cửa mở, dẫn đường cho các sư đoàn chủ lực tiến công. Trong giai đoạn truy quét tàn quân Pôn Pốt (1979 - 1989), lực lượng Trinh sát hoạt động vùng rừng núi hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt, hậu phương cách xa hàng trăm km. Nhiều tổ trinh sát phải hoạt động độc lập, vừa nắm tình hình, vừa trực tiếp chiến đấu, đồng thời giúp xây dựng lực lượng trinh sát cho quân đội Bạn. Đã có những phân đội ra đi không trở lại, nhiều cán bộ, chiến sĩ anh dũng hy sinh giữa rừng sâu. Nhưng chính trong hoàn cảnh ác liệt ấy, phẩm chất của người lính trinh sát càng tỏa sáng. Những tấm gương tập thể, cá nhân tiêu biểu như Đại đội 1 và Y tá Nguyễn Văn Nghĩa trở thành biểu tượng về lòng dũng cảm và tinh thần quốc tế cao cả.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ quốc tế trở về nước, Tiểu đoàn Trinh sát, Bộ Tham mưu Quân khu bước vào giai đoạn mới: Xây dựng lực lượng chính quy, hiện đại, đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới. Dấu ấn đáng nhớ là năm 1999, khi các tổ chức phản động lưu vong tìm cách xâm nhập, rải truyền đơn và tổ chức phá hoại tại một số địa bàn trọng điểm như TP. Hồ Chí Minh và TP. Cần Thơ. Phối hợp chặt chẽ với lực lượng quân báo và các cơ quan chức năng, Tiểu đoàn Trinh sát đã kịp thời phát hiện, bắt giữ nhiều đối tượng cầm đầu, thu giữ lượng lớn tài liệu và vật liệu nổ, góp phần giữ vững ổn định trật tự, an ninh chính trị trên địa bàn.

Cùng với nhiệm vụ SSCĐ, công tác huấn luyện luôn được đơn vị xác định là khâu đột phá. Những năm gần đây, Tiểu đoàn Trinh sát, Bộ Tham mưu Quân khu không ngừng đổi mới nội dung, phương pháp huấn luyện, kết hợp kinh nghiệm chiến trường với yêu cầu tác chiến hiện đại. Nhiều mô hình học cụ, sáng kiến, cải tiến kỹ thuật phục vụ huấn luyện được cán bộ, chiến sĩ nghiên cứu, áp dụng hiệu quả. Trong bối cảnh KH-CN phát triển mạnh, lực lượng trinh sát ngày nay không chỉ dựa vào lòng dũng cảm và kinh nghiệm mà còn từng bước tiếp cận các phương tiện trinh sát hiện đại, ứng dụng công nghệ thông tin, thiết bị quan sát, định vị, thông tin liên lạc tiên tiến. Điều đó giúp nâng cao khả năng nắm bắt tình hình từ xa, xử lý thông tin nhanh chóng, chính xác, phù hợp xu thế tác chiến công nghệ cao. Tỷ lệ quân số tham gia huấn luyện hằng năm của đơn vị luôn đạt trên 98%, kết quả kiểm tra các nội dung đều đạt loại giỏi, khá. Bên cạnh đó, đơn vị còn tích cực tham gia diễn tập khu vực phòng thủ, hội thi, hội thao trong toàn Quân khu; đồng thời, huấn luyện lực lượng DBĐV và hỗ trợ các địa phương xây dựng thế trận QPTD vững chắc.

50 năm hình thành và phát triển, Tiểu đoàn Trinh sát được Đảng, Nhà nước và Quân đội tặng nhiều phần thưởng cao quý: Danh hiệu Anh hùng LLVT nhân dân cho một tập thể và một cá nhân; hàng chục Huân, Huy chương các loại. Nhưng hơn tất cả, phần thưởng lớn nhất chính là truyền thống đoàn kết, tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám đối mặt hiểm nguy. Ở họ luôn có một niềm tự hào, đó là lực lượng đi trước, mở đường, giúp cấp trên đưa ra những quyết định chính xác trên chiến trường cũng như trong bảo vệ an ninh, chủ quyền hiện nay. Bước vào chặng đường mới, Tiểu đoàn Trinh sát tiếp tục phát huy truyền thống Anh hùng, xây dựng tổ chức Đảng trong sạch vững mạnh tiêu biểu, đơn vị vững mạnh toàn diện “Mẫu mực, tiêu biểu”. Trọng tâm là nâng cao chất lượng huấn luyện, SSCĐ, rèn luyện kỷ luật, xây dựng chính quy; đồng thời, tăng cường phối hợp với cấp ủy, chính quyền và Nhân dân địa phương giữ vững ổn định chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn.

Nửa thế kỷ qua, nhiều thế hệ cán bộ, chiến sĩ Tiểu đoàn Trinh sát đã lưu lại dấu ấn trên khắp chiến trường xưa và cả trong những nhiệm vụ giai đoạn mới. Truyền thống ấy tiếp tục được lớp người lính trẻ gìn giữ và phát triển, để “đôi mắt” của LLVT Quân khu luôn sáng, luôn sắc, góp phần bảo vệ vững chắc Tổ quốc trong mọi tình huống. Với bản lĩnh, trí tuệ và khát vọng cống hiến, Tiểu đoàn Trinh sát Bộ Tham mưu Quân khu đang bước tiếp hành trình của lực lượng năng động, quả cảm, xứng đáng với niềm tin của Đảng, Quân đội và Nhân dân./.