
Giai đoạn XXV, mùa khô 2025 - 2026, bằng sự nỗ lực, Đội K90 (Cục Chính trị Quân khu) đã tìm kiếm, quy tập được 196 hài cốt liệt sĩ (HCLS), trong đó, 131 hài cốt trong nước và 65 hài cốt tại Campuchia. Lý giải về nguyên nhân HCLS vẫn còn nằm lại nhiều vùng sâu, vùng xa hoặc những khu vực đã tiếp cận, Thượng tá Lã Phú Huy, Đội trưởng Đội K90, Cục Chính trị phân tích: “Tại các nghĩa trang tạm trong kháng chiến, cấu trúc an táng đa phần có hai, ba lớp. Việc mai táng thường được thực hiện vội vàng trong đêm để giữ bí mật, không đắp nấm mồ định vị. Sau ngày đất nước hòa bình, công tác cất bốc chủ yếu dựa vào trí nhớ và sự ước lượng, dẫn đến tình trạng bỏ sót. Điển hình như hố bom tại xã Lương Hòa (tỉnh Bến Tre cũ), chúng tôi quy tập được 37 hài cốt còn nguyên tăng võng. Hay có những vị trí đào lớp trên không thấy, nhưng khi cắm sâu hơn 2 mét thì phát hiện 7 hài cốt”.
Song hành cùng nhiệm vụ tìm kiếm, quy tập là công tác lấy mẫu sinh phẩm để xác định danh tính liệt sĩ. Theo sự chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 515 các tỉnh, thành phố phải hoàn thành nhiệm vụ này trước ngày 30/4/2027. Đây thực sự là một cuộc chạy đua về thời gian nhưng đòi hỏi tính chính xác, khoa học. Thông tin về khó khăn của địa phương, Đại tá Trần Văn Hiền, Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh Đồng Tháp cho biết: “Tốc độ thực hiện phụ thuộc hoàn toàn vào điều kiện địa chất. Có nghĩa trang mộ chôn sâu gần 3 mét qua 2 lớp bê tông cốt thép, một ngày chỉ đào được từ 3 đến 5 mộ. Chúng tôi liên tục bám sát, động viên bộ đội bảo đảm đúng tiến độ”.
Tại An Giang, với phương pháp “làm đến đâu, chắc đến đó”, đến ngày 19/8, toàn tỉnh khai quật 3.369 mộ, lấy được 2.413 mẫu tại 6/20 nghĩa trang liệt sĩ. Đại tá Cao Minh Tâm, Phó Chính ủy Bộ CHQS tỉnh An Giang cho biết: “Chúng tôi không triển khai ồ ạt ngay ở nghĩa trang lớn mà chọn làm điểm từ các nghĩa trang nhỏ để rút kinh nghiệm. Đây là nhiệm vụ mới, khó, liên quan trực tiếp đến việc số hóa dữ liệu đồng bộ. Vì vậy, chúng tôi chủ động phối hợp với Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Công an thành phố Cần Thơ và Vietnam Airlines tại Cần Thơ để hỗ trợ vận chuyển, tiếp nhận và bàn giao phục vụ giám định đúng tiến độ”.
“Chiến dịch 500 ngày đêm” là hành trình tri ân đầy nhân văn, thấm đẫm nghĩa tình, thể hiện đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và trách nhiệm thiêng liêng, lâu dài của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân. Để đảm bảo hoàn thành các chỉ tiêu chiến dịch, đặc biệt là mục tiêu lấy mẫu sinh phẩm ADN cho hơn 40.000 phần mộ trước tháng 7/2027, Thiếu tướng Huỳnh Văn Ngon, Phó Chính ủy Quân khu, Trưởng Ban Chỉ đạo 515 Quân khu nhấn mạnh: “Các đơn vị cần huy động tối đa mọi nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ lấy mẫu. Đồng thời, công tác tuyên truyền cần được đẩy mạnh nhằm vận động Nhân dân tích cực cung cấp thông tin, mở rộng phạm vi khảo sát, tìm kiếm trên các địa bàn trọng điểm trong nước và ngoài nước; chuẩn bị chu đáo, chặt chẽ việc ký kết biên bản hợp tác với Ban Chuyên trách các tỉnh của Campuchia, đảm bảo tính liên tục trong công tác quy tập HCLS”.
Song song với nhiệm vụ khai quật, lấy mẫu, Ban Chỉ đạo 515 Quân khu yêu cầu các lực lượng tu bổ, tôn tạo các phần mộ, nghĩa trang phải được thực hiện trang nghiêm, chu đáo. Đặc biệt, cấp ủy, chỉ huy các cấp luôn quan tâm, chăm lo đời sống vật chất, tinh thần của lực lượng đang làm nhiệm vụ, tiếp thêm động lực để cán bộ, chiến sĩ hoàn thành tốt nhiệm vụ.
Thời gian “Chiến dịch 500 ngày đêm” vẫn đang đếm ngược. Cán bộ, chiến sĩ LLVT Quân khu đang quyết tâm thực hiện công việc theo kế hoạch. Bởi với họ, đây không chỉ là nhiệm vụ phải hoàn thành, mà đó là lời thề sắt son với những người đã ngã xuống, là mệnh lệnh thiêng liêng không bao giờ tắt từ trái tim./.


