Bản lĩnh cử tri trong kỷ nguyên số: Kỳ 2: Bản lĩnh cử tri 4.0

Kỳ 2: Bản lĩnh cử tri 4.0

Chúng ta đang sống trong một thời đại mà thông tin còn nhiều hơn không khí. Chỉ cần một cái vuốt tay trên các thiết bị thông minh, hàng nghìn tin tức ập đến. Nhưng trong “mê hồn trận” ấy, sự thật đôi khi lại trở nên xa xỉ. Trước thềm bầu cử ĐBQH khóa XVI và bầu cử đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, cuộc chiến chống tin giả không còn là việc của riêng cơ quan chức năng, mà là cuộc chiến của mỗi cá nhân trên thiết bị điện tử thông minh của mình.

Sự thật về “quy trình sắp ghế”

Trong đời sống chính trị, việc sử dụng những cụm từ như “sắp ghế” hay “kịch bản có sẵn” thường là cách mà các luồng tư tưởng thiếu khách quan dùng để phủ nhận bản chất của một hệ thống. Tuy nhiên, nếu quan sát kỹ tiến trình bầu cử đang diễn ra, chúng ta sẽ thấy đó là một quy trình vận hành nghiêm túc dựa trên luật pháp, sự sàng lọc kỹ lưỡng và quyền quyết định tối thượng của cử tri.

Quy trình hiệp thương là một bộ lọc đa tầng được luật định. Nhiều ý kiến xuyên tạc cho rằng danh sách ứng viên là sự áp đặt. Thực tế, quy trình này được thực hiện nghiêm ngặt theo Nghị quyết số 102/2025/NQLT-UBTVQH15-CP-ĐCTUBTWMTTQVN hướng dẫn quy trình hiệp thương, giới thiệu người ứng cử đại biểu Quốc hội Khóa XVI, đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026-2031. Ba lần hội nghị hiệp thương là ba giai đoạn “thử lửa” khắc nghiệt. Ở đó, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam đóng vai trò trọng tài để lắng nghe ý kiến từ chính nơi công tác và nơi cư trú của ứng cử viên. Nếu một người không nhận được sự tín nhiệm của cử tri nơi cư trú (theo quy định tại Thông tư 21/2025/TT-BNV của Bộ Nội vụ), họ sẽ bị loại ngay lập tức. Đây không phải là “sắp ghế” mà là sự sàng lọc dựa trên đạo đức và uy tín thực tế.

Việc chuẩn bị nhân sự là trách nhiệm chính trị cao nhất để bảo vệ quyền lợi cử tri. Chỉ thị số 46-CT/TW của Bộ Chính trị và Chỉ thị số 28/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ đã nêu rõ yêu cầu về tiêu chuẩn đại biểu: Phải là những người đủ đức, đủ tài, kiên quyết loại bỏ những thành phần cơ hội chính trị hay suy thoái. Việc đặt ra các tiêu chuẩn và cơ cấu (như tỷ lệ đại biểu trẻ, đại biểu nữ, người dân tộc thiểu số tại Nghị quyết 107/2025/UBTVQH15) thực chất là để đảm bảo Quốc hội là hình ảnh thu nhỏ của khối đại đoàn kết dân tộc, đại diện cho mọi tầng lớp Nhân dân, chứ không phải một nhóm lợi ích nào.

Theo Luật số 83/2025/QH15 của Quốc hội: Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Bầu cử ĐBQH và đại biểu HĐND, danh sách bầu cử luôn phải có số dư. Quyền lựa chọn ai, gạch tên ai hoàn toàn thuộc về mỗi cử tri. Nếu kết quả đã được “sắp đặt”, thì tại sao trong lịch sử vẫn có những ứng viên do Trung ương giới thiệu nhưng không trúng cử vì không được lòng dân? Đó chính là minh chứng sống động nhất cho tính dân chủ. “Quy trình nhân sự” là để xây dựng một bộ máy ổn định, còn “sắp ghế” chỉ là cách nói xuyên tạc nhằm phủ nhận quyền làm chủ thực sự của mỗi công dân. Tôn trọng sự thật và thượng tôn pháp luật chính là cách chúng ta bảo vệ giá trị của lá phiếu mình đang cầm trên tay.

Hãy là một cử tri thông thái

Đừng đi bầu chỉ vì nghĩa vụ, hãy đi bầu vì quyền lợi của một công dân. Nếu bạn là công nhân, hãy tìm xem ai trong danh sách ứng cử viên quan tâm đến chính sách tiền lương, bảo hiểm. Nếu bạn là sinh viên, hãy xem ai có tiếng nói về việc làm và khởi nghiệp. Một cử tri thông thái là người biết đặt ra những câu hỏi sát sườn. Sức mạnh của lá phiếu chỉ thực sự thức tỉnh khi nó được viết bằng sự suy ngẫm thấu đáo. Câu trả lời thuyết phục nhất cho những luận điệu xuyên tạc không nằm ở những bài tranh cãi trên mạng, mà nằm ở chính sự nghiêm túc và trật tự tại các điểm bỏ phiếu. Khi hàng triệu cử tri đi bầu bằng cả trí tuệ, mọi lời ngụy tạo sẽ trở nên vô nghĩa.

Sự thông thái của một cử tri không bắt đầu tại thùng phiếu, mà bắt đầu từ những ngày trước đó, khi họ cầm trên tay danh sách ứng cử viên và bắt đầu thực hiện cuộc “sát hạch” thầm lặng của riêng mình. Đừng để mình bị lóa mắt bởi những bản tiểu sử rực rỡ hay những lời hứa hẹn chung chung. Hãy nhìn sâu vào những hành động thực tế, những giải pháp cụ thể mà họ đề ra cho những vấn đề đang làm khó cuộc sống của bạn mỗi ngày. Nếu bạn là một tiểu thương, hãy quan tâm đến những người thấu hiểu về thuế, về quy hoạch chợ và sự ổn định của thị trường. Nếu bạn là một người mẹ, hãy lắng nghe ai đang nói về y tế cộng đồng, về an toàn thực phẩm và chất lượng giáo dục cho con trẻ.

Chúng ta thường nghe nói về “quyền làm chủ” nhưng hãy nhớ rằng, một người làm chỉ thực sự làm chủ khi hiểu rõ mình đang trao gửi niềm tin vào đâu. Một lá phiếu gạch tên vội vàng, một sự lựa chọn theo số đông hay tệ hơn là phó mặc cho “người khác chọn hộ” chính là lúc tự tước bỏ đi quyền can thiệp vào tương lai của chính mình. Trong một xã hội hiện đại, mỗi lá phiếu là một “viên gạch” xây dựng nên khung sườn cho các quyết sách tầm vĩ mô. Khi cử tri chọn đúng người có năng lực và tâm huyết, góp phần gián tiếp giúp con đường đi làm mỗi sáng bớt tắc, cho giá điện, giá nước được điều tiết hợp lý và cho tiếng nói của người dân được lắng nghe ở những nơi trang trọng nhất.

Hơn thế nữa, tư duy của một cử tri thông thái còn nằm ở bản lĩnh trước các luồng thông tin nhiễu loạn. Trong thời đại kỹ thuật số, các luận điệu xuyên tạc thường đánh vào cảm xúc, sự phẫn nộ hoặc những thiếu sót nhất thời để lôi kéo sự hoài nghi. Nhưng trí tuệ của đám đông sẽ là tấm màng lọc hữu hiệu nhất. Khi cử tri hiểu rằng việc đi bầu là quyền lợi sát sườn, họ sẽ tự khắc có nhu cầu tìm kiếm sự thật từ những nguồn chính thống, thay vì để mình trôi dạt theo những dòng trạng thái vô căn cứ trên mạng xã hội. Sự nghiêm túc của cử tri khi nghiên cứu chương trình hành động của ứng cử viên chính là liều thuốc hữu hiệu tiêu diệt mọi sự ngụy tạo.

Lá phiếu của cử tri có thể nhỏ bé trong tay nhưng nó mang sức nặng của cả một đời sống phía trước. Đừng chỉ đi bầu cho xong chuyện, hãy đi bầu để khẳng định mình là một công dân có tư duy, trách nhiệm, quan tâm đến cuộc sống này. Khi mỗi chúng ta đều thức tỉnh như vậy, sức mạnh dân tộc sẽ không còn là một khái niệm trừu tượng, mà là một thực thể sống động, vững chãi trước mọi sóng gió./.

Kỳ 1: Đừng để lá phiếu bị “bắt bài” bởi thuật toán

Kỳ cuối: Lá phiếu Gen Z và những kỳ vọng mới