.png){kind=small}
- Từ việc hoạch định chiến dịch phá vỡ tuyến phòng thủ ĐBSCL, đến việc kìm chân Quân đoàn 4 ngụy và xuất sắc tổ chức trận đánh hiệp đồng quân binh chủng bảo vệ biển đảo Tây Nam, Bộ Tham mưu Quân khu đã ghi một dấu ấn chói lọi trong giai đoạn lịch sử 1974 - 1975.Tháng 10/1974, chuẩn bị cho thời cơ chiến lược mới, Phòng Tham mưu Quân khu chính thức được nâng cấp thành Bộ Tham mưu. Cùng thời gian này, một quyết định táo bạo được đưa ra: Thành lập Cơ quan Tham mưu Tiền phương đứng chân ngay tại Vĩnh Trà (Ngã tư Lo Co, Vĩnh Long) để trực tiếp chỉ huy hướng trọng điểm.
Bài toán đặt ra cho Bộ Tham mưu lúc này là phải mở rộng vùng giải phóng, cắt đứt trục giao thông huyết mạch (Lộ 4), chia cắt miền Tây với Sài Gòn. Xuyên suốt chiến dịch mùa khô (từ tháng 12/1974 đến tháng 01/1975), Cơ quan Tham mưu đã xuất sắc điều nghiên cục diện, vạch kế hoạch tác chiến nhịp nhàng giữa trọng điểm 1 (Vĩnh Trà) và trọng điểm 2 (Chương Thiện - Phong Dinh). Kết quả, Quân và Dân Khu 9 đã loại khỏi vòng chiến đấu hơn 2 vạn tên địch, san bằng gần 1.000 đồn bốt, tạo bước đệm vững chắc cho cuộc tổng tiến công.
Tháng 3/1975, tin thắng trận từ Tây Nguyên đưa về. Nắm bắt thời cơ, Bộ Tham mưu Quân khu nhanh chóng điều chỉnh kế hoạch, tập trung lực lượng đánh cắt sông Măng Thít, khống chế sân bay Trà Nóc, uy hiếp trực tiếp Sở Chỉ huy Quân đoàn 4 ngụy tại Cần Thơ.
Sự mưu lược của Cơ quan Tham mưu thể hiện ở việc dự đoán chính xác ý đồ của địch. Khi Sài Gòn nguy cấp, tướng ngụy Nguyễn Khoa Nam toan tính rút các sư đoàn chủ lực về tử thủ tại miền Tây. Tuy nhiên, bằng các đòn tiến công quân sự liên tục kết hợp với thế trận “xã tự giải phóng xã, huyện tự giải phóng huyện”, ta đã căng kéo, giam chân toàn bộ lực lượng địch. Đêm 29 rạng sáng 30/4/1975, các lực lượng thuộc Quân khu 9 đồng loạt nổi dậy. Miền Tây Nam Bộ được giải phóng.
Thử thách chưa dừng lại. Đầu tháng 5/1975, lợi dụng tình hình miền Nam mới giải phóng, bọn phản động Pôn Pốt ngang nhiên đổ bộ đánh chiếm các đảo thuộc vùng biển Tây Nam. Ngày 25/5/1975, Sở chỉ huy Tiền phương Quân khu khẩn trương dời ra đảo Phú Quốc. Tại đây, Bộ Tham mưu trực tiếp xây dựng phương án và tổ chức trận đánh hiệp đồng quân binh chủng đầu tiên của Quân khu. Điểm đặc biệt chưa từng có là ta đã linh hoạt sử dụng chính số tàu chiến thu được của địch và táo bạo dùng máy bay A-37 do chính các sĩ quan ngụy vừa đầu hàng điều khiển để oanh tạc mục tiêu. Chiều 13/6/1975, quân ta giải phóng hoàn toàn các đảo, tiêu diệt và bắt sống hàng trăm tên địch.
Tháng 01/1976, Quân khu 9 mới được thành lập trên cơ sở sáp nhập Quân khu 8 và Quân khu 9 cũ. Ngành Tham mưu Quân khu chính thức hoàn thành xuất sắc sứ mệnh lịch sử trong 30 năm kháng chiến kiến quốc, để lại những di sản vô giá về nghệ thuật tham mưu tác chiến./.
