PGS.TS Trần Ngọc Bích nhà khoa học hết mình vì sự nghiệp

         Phát huy bản lĩnh “Bộ đội Cụ Hồ”

Sinh năm 1968, quê quán tại phường Long Tuyền, TP. Cần Thơ, PGS.TS Trần Ngọc Bích lớn lên trong một gia đình nông dân nghèo. Ngay từ khi còn học phổ thông, ông đã phải vừa học vừa lao động mưu sinh với nhiều công việc như phụ hồ, chạy xe đạp ôm, chạy xe ba gác, bốc vác… Chính những năm tháng gian khó ấy đã hun đúc ý chí vươn lên, tinh thần vượt khó và nghị lực bền bỉ của người trí thức tương lai.

Năm 1987, ông trúng tuyển ngành Chăn nuôi – Thú y, Đại học Cần Thơ (khóa 13), đồng thời trúng tuyển nghĩa vụ quân sự. Ông quyết định lên đường nhập ngũ bảo vệ Tổ quốc. Sau 3 tháng huấn luyện tại thao trường Đồng Tâm, ông được biên chế về Trường bắn Chi Lăng, Sư đoàn 330, Quân khu 9.

Môi trường Quân đội đã trở thành “trường học lớn” rèn luyện cho ông bản lĩnh chính trị vững vàng, tinh thần kỷ luật nghiêm, tác phong khoa học, ý chí vượt khó và phẩm chất trung thực, trách nhiệm của người quân nhân. Những năm tháng quân ngũ tuy không dài nhưng đã trở thành nền tảng quan trọng, hun đúc bản lĩnh “Bộ đội Cụ Hồ”, theo ông suốt chặng đường học tập, nghiên cứu và công tác sau này.

Cuối năm 1989, ông xuất ngũ trở về tiếp tục học Đại học Cần Thơ, ngành Chăn nuôi – Thú y (khóa 15), tốt nghiệp loại xuất sắc năm 1994. Sau đó, ông được giữ lại trường làm giảng viên tại Khoa Chăn nuôi – Thú y.

Từ năm 1995 đến 1999, ông tham gia chương trình Thạc sĩ Thú y Việt – Pháp. Giai đoạn 2004 – 2008, ông tiếp tục học chương trình Tiến sĩ tại Viện Đại học Toulouse III – Paul Sabatier và Đại học Quốc gia Thú y Toulouse (Pháp), chuyên ngành Miễn dịch học. Tháng 11/2013, ông được phong học hàm Phó Giáo sư.

Hiện nay, ông là Trưởng khoa Thú y, Bí thư Chi bộ; kiêm Phó Chủ tịch Ban liên lạc Hội Cựu sinh viên ngành Chăn nuôi và Thú y, Đại học Cần Thơ; thành viên Ban Thường vụ Hội Thú y Việt Nam; Chi hội trưởng Chi hội Thú y Đại học Cần Thơ; đồng thời là thành viên chủ chốt của mạng lưới các trường Thú y và Nhân y Việt Nam (VOHUN).

Hết mình vì sự nghiệp thú y

Tham gia giảng dạy tại Đại học Cần Thơ từ năm 1994 đến nay, PGS.TS Trần Ngọc Bích đã hướng dẫn hơn 100 luận văn tốt nghiệp đại học ngành Thú y và gần 50 học viên cao học. Đặc biệt, từ năm 2013 đến nay, ông đã hướng dẫn thành công 6 nghiên cứu sinh bảo vệ Tiến sĩ ngành Thú y và hiện đang tiếp tục hướng dẫn 5 nghiên cứu sinh khác.

Từ năm 2011 đến nay, ông đã tham gia và chủ nhiệm 21 đề tài nghiên cứu khoa học các cấp, từ cơ sở, cấp tỉnh đến cấp Bộ; trong đó trực tiếp làm chủ nhiệm 9 đề tài. Ông cũng tham gia công bố hơn 200 bài báo khoa học, trong đó có 31 bài báo quốc tế; là tác giả chính và đồng tác giả của 6 giáo trình cùng 3 tài liệu học tập được xuất bản tại Nhà xuất bản Đại học Cần Thơ.

Một trong những công trình khoa học mà PGS.TS Trần Ngọc Bích tâm đắc nhất là đề tài cấp Bộ do ông chủ trì: “Nghiên cứu đặc điểm dịch tễ của bệnh dại (Rabies) trên động vật ở một số tỉnh, thành Đồng bằng sông Cửu Long”(mã số B2015-16-51). Đây là đề tài có ý nghĩa thực tiễn rất lớn bởi bệnh dại là bệnh truyền lây từ động vật sang người, có tỷ lệ tử vong gần như 100%. Mỗi năm trên thế giới có khoảng 60.000 người tử vong vì bệnh dại.

Theo hướng tiếp cận “Một sức khỏe” (One Health), công tác phòng, chống bệnh dại cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Thú y và ngành Y tế. Tuy nhiên, theo ông, ngành Thú y giữ vai trò chủ lực vì hơn 95–99% trường hợp bệnh dại ở người xuất phát từ chó, mèo truyền lây. Mục tiêu đến năm 2030 không còn người tử vong vì bệnh dại tại Việt Nam theo “Chương trình quốc gia phòng, chống bệnh dại giai đoạn 2022 – 2030” đòi hỏi sự vào cuộc mạnh mẽ, đồng bộ của toàn xã hội, trong đó ngành Thú y đóng vai trò đặc biệt quan trọng.

Phát huy truyền thống tốt đẹp của “Bộ đội Cụ Hồ”, cựu chiến binh PGS.TS Trần Ngọc Bích luôn giữ vững phẩm chất của người quân nhân cách mạng trong môi trường giáo dục và nghiên cứu khoa học. Tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy, tính kỷ luật và ý chí không ngừng phấn đấu đã giúp ông luôn hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao.

Trong suốt quá trình công tác, ông luôn gắn hoạt động giảng dạy và nghiên cứu khoa học với yêu cầu thực tiễn của vùng Đồng bằng sông Cửu Long, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, khẳng định uy tín học thuật của Trường. Năm 2026, ngành Thú y của Đại học Cần Thơ được tổ chức xếp hạng Đại học quốc tế EduRank xếp hạng số 1 trong 8 trường Đại học tại Việt Nam có đào tạo ngành Thú y. Thành quả đó có sự đóng góp quan trọng của những cán bộ tâm huyết, trách nhiệm như PGS.TS Trần Ngọc Bích.

Với những đóng góp nổi bật trong giảng dạy và nghiên cứu khoa học, ông đã được trao tặng nhiều phần thưởng cao quý như: Bằng Lao động sáng tạo năm 2013; liên tục đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua cơ sở từ năm 2018 đến nay; danh hiệu Chiến sĩ thi đua cấp Bộ năm 2021; Bằng khen của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo năm 2023. Năm 2024, nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam, ông vinh dự được Trường Đại học Cần Thơ tôn vinh vì đã có nhiều đóng góp cho sự phát triển của Nhà trường.

Từ người lính năm xưa đến nhà khoa học hôm nay, hành trình của PGS.TS Trần Ngọc Bích là minh chứng sinh động cho sự kết tinh giữa bản lĩnh “Bộ đội Cụ Hồ” với tinh thần lao động khoa học nghiêm túc, bền bỉ và đầy trách nhiệm đối với cộng đồng, xã hội./.